"Son iki asırda 83 ülke iflas etti"

Son iki yüzyılda dünyanın en büyük ekonomilerinden ABD, Almanya, Japonya ve İngiltere'nin de aralarında bulunduğu 83 ülkenin temerrüde düşmüş olması, devletlerin iflas bayrağını sanıldığı kadar nadir çekmediğine işaret ediyor. Yunanistan’ın bir kere daha temerrüt tehlikesiyle karşı karşıya kalması, küresel piyasaların bir numaralı gündem maddesi haline gelirken, diğer ülkelerin iflas deneyimlerini de akıllara getirdi. 19. yüzyıldan bu yana 83 ülke iç veya dış borç yükümlülüklerini yerine getiremeyerek, en az bir kez temerrüde düşerken, sadece 4 gelişmiş ülke borçlarına sahip çıkma başarısını gösterdi. Söz konusu 4 ülkeyi Avustralya, Yeni Zelanda, Belçika ve Kanada oluştururken, iflas bayrağı çeken ülkelerin arasında dünyanın en büyük ekonomilerinin de yer alması dikkati çekiyor.

Pek bilinmese de ABD, kuruluşundan bu yana bir kez dış ve dört kez de iç borçlarını ödeyemeyerek, toplamda 5 defa temerrüde düştü. Genellikle bankacılık sektöründeki krizlerden kaynaklanan bu iflasların ilki 1790, sonuncusu ise 1933 yılında yaşandı. Buna karşın, bazı ekonomistler, ABD Hazine'sinin Nisan ve Mayıs 1979 vadeli devlet tahvillerinin karşılığını zamanında ödeyememiş olmasını da temerrüt kategorisinde değerlendiriyor. ABD Kongresi'nin borç tavanını zamanında yükseltmemesinden kaynaklanan sorun, gerekli ödemelerin ilgili yasanın onaylanmasından kısa süre sonra ödenmesiyle çözülmüştü. Ancak, ülkenin kamu borcunun 2039 yılı itibariyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'yı (GSYH) geçmesi beklenirken, bunun ABD'yi yaklaşık bir asırdan sonra tekrar temerrüt tehlikesiyle karşı karşıya getirebileceğini belirtiyor.