Çin ve Rusya'dan açıklamalar
Çin'in Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Fu Cong, İsrail'in başlattığı çatışmaya dair açıklamada bulundu. Fu Cong, derhal ateşkese ulaşılması çağrısında bulunurken "Orta Doğu'da barış güçle kullanımıyla sağlanamaz." dedi. Rusya'nın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Büyükelçi Vassily Nebenzia ise Rusya'nın ABD saldırısını kesin bir şekilde kınadığını bildirdi.
Çin'in Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Fu Cong, ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırılarının BM Şartı'nı ve İran'ın egemenliğini ciddi şekilde ihlal ettiğini belirterek, "Orta Doğu'da barış, güç kullanımıyla sağlanamaz." dedi.
Fu, ABD'nin İran'a yönelik hava saldırılarının ardından toplanan BM Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) konuştu.
"Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı güvencesi altında nükleer tesislerin bombalanması, ABD'nin eylemleri, BM Şartı ve uluslararası hukukun amaç ve ilkelerini, ayrıca İran'ın egemenliğini, güvenliğini ve toprak bütünlüğünü ciddi şekilde ihlal etmektedir." diyen Fu, bu durumun Orta Doğu'daki gerilimi artırdığını ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'na "darbe vurduğunu" savundu.
Fu, uluslararası toplumun barış ve istikrarı yeniden tesis etmek için somut çabalar göstermesi gerektiğini ifade ederek, derhal ateşkese varılması çağrısı yaptı.
Çin'in, durumun kontrolden çıkma riski konusunda derin endişe duyduğunu belirten Fu, "Çatışmanın tarafları, özellikle İsrail, derhal bir ateşkese ulaşmalı, gerilimin artmasını önlemeli ve savaşın yayılmasını kesin bir şekilde engellemelidir." dedi.
Fu, diyalog ve müzakereye bağlılık çağrısında bulunarak, "Orta Doğu'da barış, güç kullanımıyla sağlanamaz. Diyalog ve müzakere şu anda temel çıkış yoludur. İran'ın nükleer sorunu diplomatik yollarla çözmek için tüm imkanlar henüz tüketilmemiştir ve barışçıl bir çözüm için hala umut vardır." değerlendirmesinde bulundu.
Taraflara, sorunun siyasi çözümü konusunda kararlılıklarını sürdürme çağrısı yapan Fu, BMGK'den hızlı adımlar atmasını talep etti.
Fu, Rusya, Çin ve Pakistan'ın "derhal ve koşulsuz ateşkes, sivillerin korunması, uluslararası hukuka saygı, diyalog ve müzakere çağrısı" içeren bir karar taslağı önerdiğini hatırlatarak şunları söyledi:
"Güvenlik Konseyi'nin uluslararası barış ve güvenliğin korunması konusundaki sorumluluklarını yerine getirebilmesi için Konsey üyelerinin bu karar taslağını ortaklaşa destekleyerek güçlü sorumluluk duygularını göstermelerini umuyoruz."
Çin, Rusya ve Pakistan, İsrail'in İran'a saldırılarıyla ilgili BMGK üyelerine bir taslak karar göndermişti.
RUSYA'DAN AÇIKLAMA
Rusya'nın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Büyükelçi Vassily Nebenzia, İsrail'in, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'nın (NPT) bir tarafı olmadığını ve İsrail'de Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetim programının uygulanmayacağını hatırlatarak, bu durumun "çirkin ve alaycı" olduğunu ifade etti.
Nebenzia, ABD'nin İran'a yönelik hava saldırılarının ardından toplanan BM Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) konuştu.
ABD'nin söz konusu eylemlerini kabul etmenin, uluslararası toplumun bu alanda kaydettiği tüm ilerlemeleri çöpe atmak anlamına geldiğini belirten Nebenzia, İsrail'in NPT'nin bir tarafı olmadığını ve İsrail'de, kapsamlı bir UAEA denetim programının olmayacağını hatırlattı.
Nebenzia, bu durumun "çirkin ve alaycı" olduğunu kaydetti.
ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını "sorumsuz, tehlikeli ve kışkırtıcı eylem" olarak niteleyen Nebenzia, ülkesinin söz konusu saldırıları "en kesin şekilde" kınadığını ifade etti.
Nebenzia, ABD'nin, İran'ın nükleer tesislerine bombardıman uçaklarıyla saldırmasının "uluslararası toplumun tutumuna karşı tam bir saygısızlık" olduğunu kaydederek, "Washington, İsrail müttefikinin çıkarlarını ilerletmek için, on binlerce Filistinli kadın, çocuk ve yaşlının öldürülmesine göz yummakla kalmayıp, tüm insanlığın güvenliği ve refahını da tehlikeye atmaya hazır olduğunu bir kez daha ortaya koydu." değerlendirmesinde bulundu.
ABD'nin bu eylemleriyle "Pandora'nın kutusunu açtığını" dile getiren Nebenzia, "Bunun ne gibi yeni felaketler ve acılar getireceği kimse tarafından bilinmiyor." ifadesini kullandı.
Nebenzia, UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi'nin "İran'ın nükleer altyapısına yönelik saldırıların öngörülemeyen sonuçlar doğurabileceği" açıklamasını hatırlatarak "(ABD'nin) Bölgedeki ve ötesindeki kadınlar ve çocuklar da dahil olmak üzere çok sayıda insanın, sivillerin hayatlarına ve sağlıklarına yönelik tehditler ve radyolojik sonuçlar da umurunda değil." dedi.
ABD'nin İran'a saldırmakla uluslararası hukuku hiçe saydığını vurgulayan Nebenzia, "(ABD'li BM temsilcilerinden) İran'a ağır bombalarla saldırılar yapılmamış gibi müzakere masasına dönmeye hazır olduklarına dair alaycı açıklamalar duyacağız." değerlendirmesinde bulundu.
Nebenzia, ABD'nin 2003'te Irak'ı işgal etmesini hatırlatarak, "Bugünkü durum, 2003'te gördüğümüz durumdan özünde farklı değil. Bize masallara inanmamız isteniyor, bir kez daha Orta Doğu'da yaşayan milyonlarca insana acı çektirmek için." dedi.
İngiltere'nin ve ABD'nin İran'a itidal çağrısında bulunmasını "ikiyüzlülük" olarak niteleyen Nebenzia, "Ama bu, hepsini geride bırakıyor. Bu, son birkaç gündür gerilimi tırmandıranların ikiyüzlülüğünün şaşırtıcı bir örneği." diye konuştu.
İran'ın dünyada UAEA tarafından "en çok denetlenen" ülke olduğunu belirten Nebenzia, "İran'ı desteklemek yerine, bu ülkeyi siviller dahil bombalıyoruz. Bu bir ülke ve bunu yapan ülke, prensip olarak NPT'yi imzalamayı reddeden bir ülke" dedi.
Nebenzia, çatışmanın durmaması durumunda Orta Doğu'nun tüm uluslararası güvenlik sistemi için öngörülemeyen sonuçları olacak büyük çaplı bir çatışmanın eşiğine geleceğini vurgulayarak, "İsrail ve ABD'nin saldırgan eylemlerini derhal durdurmasını, tüm tarafların itidal göstermesini ve uluslararası diplomasi ve müzakere sürecine geri dönmesini talep ediyoruz." ifadelerini kullandı.
BMGK'nin mümkün olan en kısa sürede şiddeti sona erdirmesi gerektiğini kaydeden Nebenzia, "Güvenlik Konseyi net ve ilkeli bir tutum sergilemediği takdirde şiddetin daha da tırmanması kaçınılmaz olacaktır." değerlendirmesinde bulundu.
*Fotoğraf: Reuters
