Cibuti telefon kodu, plaka kodu ve para birimi nedir? Cibuti'de hangi alan adı uzantısı kullanılır?
Afrika Boynuzu'nun stratejik liman ülkesi Cibuti, sıcak rüzgârlarla çevrili Darüsselam Körfezi kadar dijital ağlarda da görünürlük kazanıyor. Ülkeye uluslararası arama yaparken hangi rakamları çevirmeli, otomobilinizin plakasına hangi kod damga vurmalı, döviz bürolarında hangi banknotları elinizde tutmalısınız? Üstelik tüm bunların ötesinde, coğrafi sınırları aşan internette markanızı konumlandırmak için Cibuti'ye ait benzersiz bir alan adı uzantısı da mevcut. İşte detaylar…
Kızıldeniz ile Aden Körfezi'nin birleştiği kavşakta yer alan Cibuti, coğrafi küçüklüğüne karşın küresel deniz taşımacılığında hayati bir geçiş kapısıdır. Fransa sömürge mirasıyla harmanlanan Arap ve Afar kültürleri, bugün ülkeyi Doğu Afrika'nın lojistik üssüne dönüştürürken dijitalleşme de hız kazanıyor. Handan Limanı'ndan geçip giden konteynerler, fiber optik kablolarla Aden kıyısını dünyaya bağlıyor. İşte bu hareketlilik, Cibuti'nin uluslararası kod sistemlerinde net tanımlara sahip olmasını zorunlu kıldı: +253'lü bir telefon araması, DJF kısaltmalı bir para birimi, "J" harfini taşıyan resmi plaka ve ".dj" uzantılı internet adresi... İçeriğimizin devamında, bu kodların tarihçesinden kullanım pratiklerine kadar detaylı bilgilerle beraber Cibuti'yi tanımanın en hızlı yolunu çiziyoruz.
CİBUTİ TELEFON KODU NE?
Cibuti telefon kodu uluslararası çağrılarda +253 olarak kullanılır. Dünyanın herhangi bir noktasından Cibuti'deki bir numarayı aramanız gerektiğinde, öncelikle “00” ya da “+” işaretini, ardından “253” ülke kodunu tuşlar ve yerel numarayı eklersiniz. Örnek: İstanbul'dan Djibouti City'de 21 35 67 89 biçiminde kaydedilmiş sabit hattı çevirmek için “+253 21 35 67 89” yeterlidir.
Çoğu Afrika ülkesinde olduğu gibi Cibuti'de de sabit hattın ön kodu “21”, mobil hatlarınki “77” ile başlar. Yerli operatör Djibouti Telecom, 4G LTE altyapısını başkent çevresinde yaygınlaştırmış, 5G testlerine de 2024 yazında başlamıştır. Telefon hattı edinmek turistler için prosedüre bağlıdır: pasaport fotokopisi ve kısa bir kayıt formu ile kontörlü SIM kart alınabilir. Roaming yerine yerel SIM satın almanın avantajı, +253'lü görüşme ve veri paketlerinin bölge geneline kıyasla uygun fiyatlı olmasıdır. Cibuti'de telekom vergileri düşük seyrettiğinden, 1 GB veri paketinin maliyeti yaklaşık 1,5 Amerikan Dolarına denk gelen 280 Cibuti Frangıdır.
CİBUTİ PARA BİRİMİ NE?
Cibuti para birimi Cibuti Frangı (DJF) adını taşır. ISO 4217 kodu “DJF”, simge olarak ise genellikle "Fdj" kısaltması kullanılır. Bu para birimi ilk kez 1949'da Fransız kolonilerine ortak frank bölgesi kuralları çerçevesinde ihdas edilmiş, 1977'de Cibuti'nin bağımsızlığıyla birlikte ulusal merkez bankası Banque Centrale de Djibouti tarafından yönetilmeye başlanmıştır.
Cibuti Frangı'nın dikkat çekici yanı, Amerikan Dolarına sabitlenmiş olmasıdır. 1 USD = 177,72 DJF paritesi 40 yıla yakın süredir giriş-çıkış dalgalanmalarıyla birlikte korunur. Bu durum, yüksek enflasyonlu Afrika ekonomileri içinde Cibuti'yi görece istikrarlı kılar. Banknotlar 250, 500, 1000, 2000 ve 5000 DJF kupürlerinde, madeni paralar 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 ve 250 DJF olarak dolaşımdadır ancak 50 DJF altındaki bozukluklar pratikte çok nadir görülür. Doların serbestçe kullanılabildiği turistik bölgelerde pos cihazı yaygın değildir, bu nedenle nakit taşımak önemlidir.
Bankacılık sistemi “uğrak finans” modeli yürütür: off‑shore hesaplar, denizcilik sigortası ve serbest bölge lojistiği gelirleri ekonominin ana kalemlerini oluşturur. Vergi avantajı nedeniyle yabancı firmalar, serbest bölge bankalarında DJF ve USD cinsinden çift hesap açarak çalışır. Bu hesap modelini kullanan ihracatçılar, sabit kur sayesinde kambiyo riski düşürür.
CİBUTİ PLAKA KODU NE?
Cibuti plaka kodu uluslararası araç kimlik sistemine göre “J” harfiyle temsil edilir. Birleşmiş Milletler standart oval plaka etiketlerinde “DJIBOUTI” yerine kısaca “DJI” de görülebilir; ancak karayolu trafik konvansiyonuna göre resmi harf tek başına “J” olarak tescillenmiştir. Avrupa'da “J” harfini tek başına kullanan ülke Cibuti olduğundan karıştırma riski yoktur.
Yurt içi plakalar beyaz zemin üzerine siyah karakterlerle, “AB 1234” formatında düzenlenir. İlk iki harf dizilimi araç sınıfını belirtir: “AA” özel otomobil, “AD” taksi, “BA” otobüs, “FA” askeri araç gibi… Sonraki dört hane seri numaradır. Plakanın sol kenarında küçük Cibuti bayrağı (mavi-yeşil iki yatay şerit ve kırmızı yıldızlı beyaz üçgen) yer alır. Uluslararası trafikte kullanılan refakat etiketinde “J” harfi çevresi siyah elipse alınarak tampon üzerine yapıştırılır.
Cibuti menşeli aracı Türkiye'ye getirmek isteyen sürücüler, karayolu geçişi için Etiyopya ya da Sudan transitine mecburdur. Geçici ithalat (carnet de passage) belgelerinde ülke kodu “DJI” olarak yazılır, plakada ise “J” harfi bırakılır. Araç sigortalama sistemi, Kızıldeniz havzasında geçerli sarı kart poliçesine bağlıdır.
CİBUTİ HANGİ ALAN ADI UZANTISI?
Cibuti hangi alan adı uzantısı kullanılır sorusunun cevabı “.dj” şeklindedir. 1996'da IANA ve ICANN kayıtlarına giren bu ülke kodu üst seviye alan adı (ccTLD), “NIC Djibouti” kurumu tarafından yönetilir. “.dj” uzantısının ilginç bir pazarlama hikâyesi de vardır: küresel müzik endüstrisi “DJ” kısaltmasını çağrıştırdığı için pek çok disk jokey, radyo istasyonu ve müzik platformu “myname.dj” formatında alan adı satın almıştır. Cibuti yönetimi bu talepten gelir elde ederek dijital altyapı yatırımlarını finanse eden nadir Afrika ülkelerinden biri olmuştur.
“.dj” alan adı almak için şirketlerin Cibuti'de yerel temsilciliği olması önerilse de zorunlu değildir; çoğu registrar uluslararası pasaport veya şirket belgesi ile kaydı mümkün kılar. Ancak devlet kurumlarına özgü “.gov.dj” adresleri sıkı prosedüre tabidir: bakanlık onayı ve NIC-Djibouti kayıt belgesi gerekir. Eğitim kurumları “.edu.dj”, kar amacı gütmeyen kuruluşlar “.org.dj”, ticari işletmeler ise doğrudan “.dj” ya da “.com.dj” tercih eder. DNSSEC desteği 2023'te tamamlanmış, IPv6 kayıtları sisteme entegre edilmiştir.
