Cezayir telefon kodu, plaka kodu, para birimi nedir? Cezayir'de hangi alan adı uzantısı kullanılır?
Kuzey Afrika kıyılarını Akdeniz'le buluşturan Cezayir, yer altı zenginlikleri kadar dijital kimliğiyle de merak uyandırıyor. Peki dostunuzu aramak, ülkeye otomobil götürmek ya da çevrim içi bir adres kurmak istediğinizde hangi kodları kullanmanız gerekir? Sürpriz: yalnızca üç haneli bir telefon ön eki ve pula değerindeki bir para birimi değil, internet uzantısından metal plakasına kadar Cezayir'i tanımlayan birbirinden ilginç detaylar var.
Ülke kodları, modern dünyanın görünmez koordinat sistemidir. Telefonunuzun tuş takımı, tarayıcınızın adres çubuğu veya aracınızın arka tamponu üzerinde gördüğünüz sayılar ve harfler, aslında uluslararası düzenin birer pusulasıdır. Cezayir de bu kodlama evreninde benzersiz tanımlara sahiptir: +213 ile başlayan bir çağrı, DZ ile biten bir internet adresi veya “16” rakamını taşıyan bir araç plakası, hepsi birden ülkenin coğrafi ve dijital damgasını temsil eder. Bu yazıda Cezayir telefon kodu, para birimi, plaka kodu ve ülke alan adı uzantısına dair tüm ayrıntıları bir araya getiriyor; yalnızca rakamları değil, bu kodların ardındaki işleyişi ve pratik bilgileri de mercek altına alıyoruz.
CEZAYİR TELEFON KODU NE?
Cezayir telefon kodu uluslararası aramalarda +213 olarak kullanılır. Bir başka deyişle Türkiye’den veya dünyanın herhangi bir yerinden Cezayir’deki bir numarayı aramak istediğinizde, öncelikle “00” ya da “+” tuşuna basıp ardından 213 yazmanız gerekir. Örnek senaryo: Ankara’dan Cezayir’in başkenti Cezayir (Algiers) şehrindeki 021 65 32 10 formatındaki bir sabit hattı arayacaksınız. Türkiye’deki hatlarda “0” yerine “+213 21 65 32 10” çevirmeniz yeterlidir. Cep telefonu numaraları da benzer kuralı izler: Cezayir içinde “06” ile başlayan mobil hatlar, yurt dışından aranırken “+213 6” şeklinde çevrilir.
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) bu kodu 1960’larda tahsis etmiştir. Cezayir telekom altyapısı devlet iştiraki Groupe Télécom Algérie tarafından yönetilir; mobil hat operatörleri arasında Mobilis, Djezzy ve Ooredoo öne çıkar. 4G kapsama alanı kıyı şehirlerinde yüksek olmakla birlikte Sahra altı bölgelerde kısmen sınırlıdır. Dikkat etmeniz gereken nokta, Cezayir’de SIM kart satın almak için pasaport ve kayıt zorunluluğudur. Otel veya restoran Wi-Fi’lerinden bağlantı sağlarken de çoğu zaman SMS doğrulaması istenir; bu durumda +213’lü yerel numara edinmek kolaylık sağlar.
CEZAYİR PARA BİRİMİ NE?
Cezayir para birimi Cezayir Dinarı (DZD) olarak adlandırılır. ISO 4217 para kodu “DZD” olan bu birim, 1964 yılından bu yana ülkenin resmi döviz aracıdır. Bir dinar 100 “santim”e bölünür; ancak santim alt birimi enflasyon nedeniyle fiziksel dolaşımdan neredeyse tamamen kalkmıştır. Banknotlar 100, 200, 500, 1000 ve 2000 dinarlık kupürlerde; madeni paralar ise 5, 10, 20, 50 ve 100 dinar olarak bulunur.
Merkez Bankası (Bank of Algeria), dinarın döviz kuru politikasını yönetir. 2025 Haziran itibarıyla 1 Amerikan Doları yaklaşık 135 Cezayir Dinarına denk gelmektedir; bu oran petrol gelirlerine, ithalat giderlerine ve küresel emtia fiyatlarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Ülkede kredi kartı kullanımı sınırlı olduğundan, özellikle turistik olmayan bölgelerde nakit taşımanız önerilir. Döviz büroları ve bankalar hafta içi 8:30–15:30 arasında hizmet verir; havalimanı kurları şehir merkezine kıyasla az da olsa dezavantajlı olabilir.
Vergilendirme açısından Cezayir Dinarı’yla işlem yapan şirketlerin, gelirlerini Merkez Bankası’nın belirlediği referans kura göre raporlaması zorunludur. Büyük endüstriyel projelerde, kamu ihalelerinde ve enerji sektörü anlaşmalarında dinar dışında euro veya dolar cinsinden ödeme şartnamesi görülse de nihai hesaplamalar ulusal para birimine çevrilerek yapılır.
CEZAYİR PLAKA KODU NE?
Cezayir plaka kodu hem harf hem rakam formatına sahiptir, ancak Türk sürücüler için en kritik parça “16” numarasıdır: uluslararası araç kimliğinde “16 DZ” etiketi Cezayir’i temsil eder. Yurt dışında dolaşan Cezayir plakalı bir araç, plaka sonunda “DZ” oval etiketi taşır ve altında 16 rakamı bulunur. Dolayısıyla AB sınır kapısında ya da Türkiye kara yollarında “16 DZ” ibaresi gördüğünüzde, aracın Cezayir menşeli olduğunu anlayabilirsiniz.
Cezayir’de iç plakalar üç parçadan oluşur: ilk iki hane aracın tescil yılını, sonraki üç hane araç sınıfını, son iki hane ise vilayet kodunu belirtir. Örneğin “20-123-16” formatlı bir plakada “20” 2020 tescil yılını, “123” minibüs sınıfını (örnek) ve “16” Algiers vilayetini gösterir. Uluslararası trafikte ise “DZ” kısaltması Birleşmiş Milletler tarafından Cezayir’e atanmış ülke kimlik kodudur.
Türkiye’den karayoluyla Cezayir’e araç götürmek, doğrudan kara bağlantısı olmaması nedeniyle Tunus veya Fas transitini gerektirir. Bu yolculukta geçerli yeşil sigorta (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) ve gümrük işlemleri için halihazırdaki TR plakası yeterlidir; “16 DZ” etiketi yalnızca Cezayir kayıtlı araçlara özgüdür.
CEZAYİR HANGİ ALAN ADI UZANTISI?
Cezayir hangi alan adı uzantısı kullanılır sorusunun yanıtı “.dz” şeklindedir. 1994’te IANA tarafından tahsis edilen bu ülke kodu üst seviye alan adı (ccTLD), Network Internet Center (NIC.DZ) bünyesinde yönetilir. İki haneli “dz” ifadesi, Fransızca “Algérie” kelimesinin eski yazılışındaki “DZayer” kökünden gelir.
“.dz” alan adı almak için şirketlerin Cezayir’de resmi tescilinin bulunması şarttır. Gerçek kişiler ise kimlik belgeleri ve yerel ikamet belgesi sunarak kayıt yaptırabilir. Alt alan adı kategorileri şöyle sıralanır:
DNS altyapısı, AFRINIC bölgesinde yer aldığı için Afrika internet omurgası üzerinden yönetilir. SSL sertifikası ve DNSSEC desteği, 2022 reformundan sonra zorunlu hâle gelmiştir. Türkiye’de faaliyet gösteren ihracat firmaları, Cezayir pazarına açılırken “com.dz” uzantılı site açarak marka güvenilirliğini artırabilir. Rakamlara ve harflere sığan kısacık kodlar, aslında Cezayir’in iletişim ağından ekonomi politikasına kadar uzanan geniş bir altyapıyı temsil ediyor.
