Çek cumhuriyeti telefon kodu, plaka kodu ve para birimi nedir? Çek cumhuriyetinde hangi alan adı uzantısı kullanılır?
Orta Avrupa'nın kalbinde yer alan Çek Cumhuriyeti, gotik mimarisi kadar güçlü dijital kimliğiyle de öne çıkıyor. Ülkeyi aramak için çevirdiğiniz ilk rakamdan, Prag sokaklarında gördüğünüz iki harflik plaka etiketine ya da tarayıcınızın adres çubuğunda beliren ".cz" uzantısına kadar her kod, Çek Cumhuriyeti'nin küresel ağdaki imzası. Peki bir iş görüşmesi ayarlarken, lojistik sevkiyat planlarken veya web sitesi kurarken hangi numaralar ve harfler size rehberlik edecek?
Prag Kalesi’nin gölgesinde Vltava Nehri’nin aktığı Çek Cumhuriyeti, 1993’te kadife bir ayrılıkla kurulan genç bir devlet olsa da Orta Avrupa ticaret ağlarının köklü bir parçasıdır. Schengen bölgesine dâhil oluşu lojistik akışı kolaylaştırırken, güçlü sanayi altyapısı ülkeyi iş adamları için cazip kılar. Coğrafi yakınlık ve vizesiz dolaşım avantajı, Türk yatırımcı ve gezginlerin ilgisini artırıyor. Fakat tane tane işleyen bürokrasi içinde doğru kodları bilmek en az doğru kapıyı çalmak kadar mühim: +420 ile bir çağrı açmak, CZ harfli plakalı TIR’ı gümrükte tanımak ya da koruna ile ödeme yapmak.
ÇEK CUMHURİYETİ TELEFON KODU
Uluslararası aramalarda Çek Cumhuriyeti telefon kodu +420’dir. Dünyanın herhangi bir noktasından Prag, Brno veya Ostrava’daki bir numarayı aramak için önce “+” veya “00”, ardından 420 yazar, yerel numarayı eklersiniz. Örnek: İstanbul’dan Prag’da 234 567 890 şeklinde kaydedilen sabit hattı aramak için “+420 234 567 890” çevrilir.
Ülkede alan kodu sistemi 2002’de kaldırıldığından, sabit hat ve mobil numaralar dokuz hanelidir ve “602”, “608”, “721” gibi ilk üç haneler operatöre göre değişir. Önde “0” yoktur; dolayısıyla ülke içinde ararken de numara doğrudan dokuz hane üzerinden çevrilir. Operatörler arasında O2 Czech Republic, T‑Mobile Czech Republic ve Vodafone Czech Republic başı çeker. 5G kapsama, 2024 sonu itibarıyla nüfusun %70’ine ulaşmış; ana otoyollar boyunca dahi kesintisiz veri bağlantısı sağlanmıştır.
Turist SIM kartı almak kolaydır: pasaport ibrazıyla marketlerde, havaalanlarında veya operatör mağazalarında 5–10 dakika içinde ön ödemeli hat edinilebilir. 10 GB veri paketi ortalama 300 Çek Korunası (yaklaşık 12 EUR) tutar. AB gezginleri roam‑like‑at‑home kapsamında ek ücret ödemez; Türkiye’den gidenler için yerel SIM, roaming’e kıyasla daha ekonomiktir.
ÇEK CUMHURİYETİ PARA BİRİMİ
Çek Cumhuriyeti para birimi Çek Korunası (CZK), yerel dilde “Česká koruna” olarak anılır. ISO 4217 kodu “CZK”, günlük finans haberlerinde ise genellikle “Kč” simgesi kullanılır. Koruna, 1993’te Çekoslovakya’nın dağılmasıyla Slovak korunasıyla birlikte eski kron’u devralarak oluşmuş; 2009’da Slovakya euroya geçerken Çekya ulusal parasını sürdürme kararı almıştır.
Merkez Bankası (Česká národní banka) enflasyon hedeflemesi uygular; 2025 Haziran kuruyla 1 euro ≈ 24,5 CZK, 1 Amerikan Doları ≈ 22,5 CZK seviyesindedir. Banknotlar 100, 200, 500, 1 000, 2 000 ve 5 000 korunada; madeni paralar 1, 2, 5, 10, 20 ve 50 korunada basılır. Küçük cent alt birimi “haléř” madeni olarak 2008’de tedavülden kalkmış, ödemelerde yuvarlama kuralı getirilmiştir.
ÇEK CUMHURİYETİ PLAKA KODU
Çek Cumhuriyeti plaka kodu uluslararası trafikte “CZ” harfleriyle gösterilir. Beyaz oval etikette siyah “CZ” yazısı, araçların AB dışı seyahatlerinde zorunludur; AB içinde mavi bantlı Euro plaka üzerindeki “CZ” kodu tek başına yeterlidir.
Yurt içi plakalar 2001 reformundan sonra “1AB 1234” formatına dönüşmüştür. İlk rakam bölgeyi değil seri numarayı ifade eder; sonraki iki harf tahsis sırasını, dört rakam da diziyi gösterir. Örneğin “2AF 4567”, 2017’de Prag Bölgesine kayıtlı bir otomobili betimleyebilir. Mavi AB bandında sarı yıldızlar ve “CZ” harfleri bulunur.
TIR şoförleri için önemli husus: Türkiye–Çekya güzergâhında Euroband plaka taşıyan CZ kodlu araçlar, Kapıkule’de ek oval etiket takmak zorunda değildir; ancak yolcu otomobilleri Schengen dışına (örneğin Sırbistan) girdiğinde arka tamponda ayrıca oval “CZ” etiketi bulundurmalıdır. Kış lastiği zorunluluğu 1 Kasım–31 Mart tarihleri arasında, dağlık bölgelerde zincir tabelalarıyla desteklenir.
ÇEK CUMHURİYETİ HANGİ ALAN ADI UZANTISI
Çek Cumhuriyeti hangi alan adı uzantısı kullanılır sorusunun yanıtı “.cz” üst seviye alan adıdır. 1993'te IANA tarafından tahsis edilen “cz” ccTLD, CZ.NIC derneği tarafından işletilir. .cz kayıtları, yerleşik temsil zorunluluğu olmaksızın dünya çapında herkesçe alınabilir; lakin marka adıyla çakışma hallerinde UDRP benzeri tahkim prosedürü işler.
Alt alan hiyerarşisi basittir: .cz doğrudan ikinci seviye kayıtlara açık; “.co.cz” veya “.com.cz” gibi alt dizinler yoktur. DNSSEC ile imzalanmış alan oranı %80’i geçmiştir, bu Orta Avrupa’nın en güvenli ccTLD’lerinden biri anlamına gelir. CDN sağlayıcıları Prag’da yoğun PNI (private network interconnect) kurduğu için .cz siteleri Almanya ve Avusturya kullanıcılarına <20 ms ping süresi verir.
“.cz” pazardaki etkisi: e‑ticaret firmaları Avrupa SEO’sunda “.de”, “.pl” gibi komşu ccTLD’lerle yarışırken, bölgesel odaklı Çek müşterisine güven aşılamak için .cz uzantısını tercih eder. Türk firmaları, Prag’da depo veya ofis açmadan dahi .cz alan adı alıp yerel hostingle kombine ederek SERP performansını yükseltebilir.
