Bursa'nın neyi meşhur? Bursa'da ne yenir, ne alınır, neresi gezilir?
Uludağ'ın eteklerine sırtını yaslamış, Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşuna şahitlik etmiş, her sokağında evliyaların duasının, her köşesinde bir çınar ağacının gölgesinin hissedildiği kadim bir şehirden bahsedeceğiz. Yeşil Bursa olarak anılan, ancak sanayisiyle, tekstiliyle ve gastronomisiyle Türkiye'nin lokomotif şehirlerinden biri olan bu kent, modern yaşamla tarihi dokuyu muazzam bir dengeyle harmanlar.
İskender kebabın dünyaya yayıldığı nokta olan Bursa, aynı zamanda İpek Yolu'nun en önemli ticaret merkezlerinden biri olarak yüzyıllardır ekonominin nabzını tutar. Kışın beyaz cennet Uludağ'da kayak keyfi yaparken, sadece bir saat sonra Tirilye'de zeytin ağaçları arasında denize karşı kahve içebileceğiniz nadir coğrafyalardan biridir. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan hanlar bölgesi ve külliyeleriyle bir açık hava müzesini andıran şehir, maneviyat arayanlar için Ulu Camii'nin huzurunu, lezzet arayanlar için pideli köftenin tadını sunar.
Bursa, İstanbul'a yakınlığı ile bilinse de aslında kendine has kültürü ve atmosferiyle bambaşka bir dünyadır. Şehre girdiğinizde sizi karşılayan kestane şekeri kokusu, çarşılarında yankılanan çekiç sesleri ve kaplıcalarının buharı, buranın yaşayan bir tarih olduğunu kanıtlar. Koza Han'da ipek eşarplar arasında dolaşırken, tarihin ipeksi dokunuşunu hissedersiniz. Cumalıkızık'ın rengarenk evleri arasında kaybolurken ise zamanın durduğunu sanırsınız.
BURSA'DA NE YENİR?
Bursa mutfağı denince akla gelen ilk lezzet, hiç kuşkusuz İskender Kebap'tır. 1867 yılında Mehmet Oğlu İskender Efendi tarafından bulunan bu lezzet, dönerin dikey olarak pişirilip, tırnak pide üzerine yatırılması, üzerine özel domates sosu, kızgın tereyağı ve yanına yoğurt eklenmesiyle bir efsaneye dönüşmüştür. Bursa'da yenen İskender, kullanılan etin kalitesi (Uludağ yaylalarındaki kekikle beslenen kuzular) ve tereyağının aromasıyla diğer şehirlerdekinden çok farklıdır. Ancak Bursa'nın kebap kültürü bununla sınırlı değildir. Pideli Köfte, İskender'in köfteli versiyonu gibidir ve daha ekonomik, daha halk işi ama bir o kadar da lezzetli bir alternatiftir. Küçük küçük köftelerin pidelerin üzerine dizilmesi ve aynı sosla servis edilmesiyle hazırlanır. İnegöl Köfte ise baharatsız, sadece kıyma, tuz ve karbonatla yapılan, elastik yapısı ve lezzetiyle tüm Türkiye'ye yayılmış bir başka Bursa markasıdır.
Bursa mutfağının gizli kahramanı ise cantıktır. Tatar mutfağından Bursa'ya miras kalan bu lezzet, mayalı hamurun üzerine kıymalı harç konularak yapılan, kenarları kalın, ortası yumuşak, küçük bir pide türüdür. Özellikle düğünlerde ve özel günlerde ikram edilir. Bir diğer hamur işi lezzeti olan tahinli pide, Bursalıların kahvaltı vazgeçilmezidir. Bol tahin ve şekerle yapılan bu pide, sıcak sıcak yendiğinde enerji deposudur. Tatlı konusunda ise Bursa, kestane şekerinin başkentidir. Uludağ'da yetişen kestanelerin şerbetle buluşmasıyla yapılan bu tatlı, çikolatalı, bütün veya parçalı çeşitleriyle damakları şenlendirir. Ayrıca Kemalpaşa tatlısı, Mustafakemalpaşa ilçesinden çıkarak ülkeye yayılmış, peynir bazlı nefis bir şerbetli tatlıdır. Bağdat hurma tatlısı ve süt helvası da Bursa esnaf lokantalarının unutulmaz tatları arasındadır. Özellikle süt helvası, sadece Bursa'da bulabileceğiniz, üzeri yanık, içi akışkan, hafif ama etkileyici bir lezzettir.
BURSA NERESİ GEZİLİR?
Bursa gezisinin manevi ve mimari merkezi Ulu Camii'dir. Evliya Çelebi'nin Bursa'nın Ayasofya'sı dediği bu yapı, yirmi kubbesi, içindeki şadırvanı ve devasa hat levhaları ile İslam aleminin en önemli beşinci mabedi kabul edilir. Caminin içindeki atmosfer, insanı dünyevi dertlerden uzaklaştırır. Hemen yakınındaki Koza Han, 15. yüzyıldan beri ipek ticaretinin kalbinin attığı yerdir. İki katlı revaklı avlusunda çay içmek ve ipek dükkanlarını gezmek Bursa klasiğidir. Yeşil Türbe ve Yeşil Camii, erken dönem Osmanlı mimarisinin ve çini sanatının zirve noktasıdır. Türbenin dış cephesindeki turkuaz çiniler, şehre ismini veren yeşil rengin kaynağıdır. Tophane Parkı'nda bulunan Osman Gazi ve Orhan Gazi Türbeleri, imparatorluğun kurucularını ziyaret etmek ve şehri kuşbakışı izlemek için ideal bir noktadır. Yanındaki tarihi Saat Kulesi de şehrin simgelerinden biridir.
Doğa ile tarihin buluştuğu en güzel örneklerden biri Cumalıkızık Köyü'dür. 700 yıllık Osmanlı sivil mimarisini bozulmadan günümüze taşıyan bu köy, UNESCO koruması altındadır. Arnavut kaldırımlı sokakları, rengarenk evleri ve köy kahvaltılarıyla ünlüdür. Bir diğer önemli nokta ise Gölyazı'dır. Uluabat Gölü üzerindeki bir yarımadaya kurulu olan bu köy, özellikle gün batımında ve sular yükseldiğinde Venedik'i andıran manzaralar sunar. Ağlayan Çınar'ın gölgesinde oturup gölü izlemek huzur vericidir. Mudanya ve Tirilye ise deniz havası almak, Rum evlerini görmek ve zeytin ağaçları arasında kaybolmak isteyenler için harika bir rotadır. Mudanya Mütareke Evi, cumhuriyet tarihinin önemli dönüm noktalarından birine tanıklık etmesiyle görülmeye değerdir. Kış turizminin merkezi Uludağ, sadece kayak değil, yaz aylarında da serin havası, buzul gölleri ve kamp alanlarıyla doğaseverleri ağırlar.
BURSA'DAN NE ALINIR VE NELER YAPILIR?
Bursa'dan dönerken alınacakların başında kestane şekeri gelir. Şehrin her yerinde bulabileceğiniz bu tatlıyı, hediyelik kutularda sevdiklerinize götürebilirsiniz. Bursa, ipeğin anavatanı olduğu için Koza Han'dan %100 saf ipek eşarp, şal veya fular almak, kendinize veya sevdiklerinize verebileceğiniz en zarif hediyelerden biridir. Bursa havlusu da dünyaca ünlüdür; yumuşak dokusu ve kalitesiyle bilinen havlu ve bornoz takımları, çarşılarda bolca bulunur. Ayrıca Bursa bıçağı, keskinliği ve el işçiliğiyle mutfakların vazgeçilmezidir. Gemlik veya Tirilye'den zeytin ve zeytinyağı almak da Ege lezzetlerini evinize taşımanızı sağlar.
Bursa'da mutlaka yapılması gerekenlerin başında, Ulu Camii'de namaz kılıp şadırvanın su sesini dinlemek gelir. Kayhan Çarşısı'nda pideli köfte yemek ve üzerine sıcak süt helvası kaşıklamak gastronomik bir ritüeldir. Teleferikle Uludağ'a çıkıp şehri bulutların üzerinden izlemek, Cumalıkızık'ta köy kahvaltısı yapmak ve Gölyazı'da kayık turuna çıkmak Bursa deneyimini tamamlayan aktivitelerdir. Irgandı Köprüsü üzerindeki el sanatları atölyelerini gezmek ve Tophane'den top atışını duyarak iftarı veya saati beklemek de şehrin ruhunu hissetmenizi sağlar.
