BM raporu: Su krizi değil su iflası!
BM'nin yeni su raporu: Artık geçici bir "su krizi" değil, kalıcı bir "küresel su iflası" yaşanıyor. Habertürk'ten Esra Toptaş yazdı..
Birleşmiş Milletler tarafından yayımlanan son rapor, gezegenin su kaynakları açısından geri dönüşü olmayan bir eşiği aştığını ortaya koyuyor.
Raporda, insanlığın suyu yenilenme hızının çok üzerinde tükettiği, bu nedenle artık geçici bir “su krizi”nden değil, kalıcı bir “küresel su iflası”ndan söz edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Raporun detaylarını Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız şöyle açıkladı:
* BM Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü tarafından hazırlanan çalışmaya göre, dünya genelinde nehirler, göller ve yer altı su rezervleri kendilerini yenileyemeden hızla tükeniyor. Uzmanlar, “su stresi” veya “su krizi” gibi kavramların mevcut tabloyu hafiflettiğini ve gerçeği yansıtmadığını belirtiyor.
* Raporda yer alan bölgesel örnekler durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Afganistan’ın başkenti Kabil, mevcut eğilimler devam ederse suyunu tamamen kaybeden ilk modern kent olma tehlikesiyle karşı karşıya. Meksika şehri, aşırı yer altı suyu çekimi nedeniyle her yıl yaklaşık yarım metre çöküyor. ABD’nin güneybatısında ise Colorado Nehri’nin azalan suları, eyaletler arasında süregelen gerilimlere yol açıyor.
* Raporun başyazarı Kaveh Madani, mevcut durumu “kriz” olarak nitelendirmenin yanıltıcı olduğuna dikkat çekiyor. Madani’ye göre kriz tanımı, geçici bir sarsıntı algısı yaratıyor; oysa dünya artık eski su koşullarına geri dönemeyecek bir noktada. Bu nedenle hem mevcut zararları azaltmak hem de “çok daha sınırlı bir yeni normale” uyum sağlamak gerekiyor.
* Raporda dünyada su krizinin artık Su İflasına dönüştüğü belirtilerek insan ve su sitemi ilişkisi aşağıdaki üç şekilde tanımlanmış:
* Su Stresi: Talep ve baskının mevcut arza göre yüksek olduğu ancak etkilerin kademeli yönetim ve mütevazı reformlarla büyük ölçüde geri döndürülebilir olduğu sistem durumu.
* Su Krizi: Akut, şok kaynaklı aksaklıkların (örneğin, kuraklıklar, seller, kirlenme olayları veya altyapı arızaları) sistemi geçici olarak kapasitesinin ötesine ittiği ancak sorunun prensipte acil önlemler ve restorasyon yoluyla çözülebileceği sistem durumu.
* Su İflası: Hem stres hem de krizin ötesine geçmiş sistem durumu; birikmiş aşırı kullanım ve bozulmanın doğal depolamayı ve doğal çözümleri çok zayıflatan bir kriz sonrası başarısızlık durumu ki, basit restorasyon artık mümkün değil.
