Başparmağınıza iyi bakın!
Dikkat! Sizde de olabilir!
HT MAGAZİN / CEYDA ERENOĞLU
cerenoglu@htgazete.com.tr
Vücudumuzun tüm yükünü taşıdıkları halde ayaklarımıza kötü davrandığımız bir gerçek. Ucu sivri ayakkabılara sıkıştırdığımız parmaklarımız, topuk ağrısına yol açtığını bilsek de ayağımızdan çıkartmadığımız babetlerimiz, alırken sadece şekline önem verip sertliğini görmezden geldiğimiz ayakkabılarımız. Yazı dizimiz hem yanlışlarımıza dikkat çekiyor hem de ideal olanın altını çiziyor.
Ayak sağlığı konusunda yeterince bilgi sahibi değiliz. Bu nedenle sıklıkla bu konuyla ilgili sorunlardan yakınıyoruz. Oysa vücudumuzun tüm yükünü çeken ayaklarımız daha fazlasını hak ediyor. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Selim Muğrabi, günümüzde tüm sorunlar için yeni ve başarılı tedavi yolları bulunduğunu söylüyor. Bu sayede, çocukluk döneminden başlayarak alınacak basit önlemler ile hastalıkların gelişimi durdurulup yavaşlatılabiliyor. Ayrıca yeni tedavi yöntemleri ile hastaların işe ve spora dönme süreleri kısaltılıp, yaşam kalitelerinin arttırılması sağlanıyor.
AYAK VE AYAK BİLEĞİ CERRAHLARI BUNLARLA UĞRAŞIR
*Başparmak çıkıntısı (halluks valgus)
* Ayak başparmak kireçlenmeleri (halluks rigidus)
* Küçük parmaklarda şekilsel deformiteler (çekiç parmak ve birbiri üzerine binmiş parmaklar)
* Ayakta sinir sıkışmaları (morton nörinoması, tarsal tunel sendromu)
* Basma kusurları (düz tabanlık, içe basma, dışa basma, yüksek kavis)
* Romatizmal hastalıklar sonrasında gelişmiş ayak eklem problemleri (kireçlenmeler)
* Diyabet hastalarının ayak sorunları
* Nasırlar
* Ayak ve ayak bileği spor yaralanmaları (Tekrarlayan ayak bileği burkulmaları, stres kırıkları, aşil tendon yaralanmaları)
* Ayak ve ayak bileği bölgesi kırıkları
* Nörolojik rahatsızlıklarda ayak sorunları tedavisi (inme sonrasında ayak sorunları)
* Erişkinlik dönemi düz tabanlık
AYAKLARIMIZIN BİZE YAPTIĞI
Ayaktan kaynaklanan sorunlarda hastaların şikayetleri 2 ana başlıkta toplanıyor. Bunların ayakla ilgili olanlar ve ayak dışı bölümlerde görülen (yansıyan) ağrılar olduğu belirtiliyor. Ayak bölgesi, bel ve dizle birlikte ortak bir yaylanma hareketi sağlayıp vücut ağırlığının tarafımızdan hissedilmemesine yarıyor. Ancak ayakta meydana gelen bir bozukluk, yaylanma mekanizmasında ciddi değişikliklere yol açıyor. Bu durumdaki kişilerde bel ve diz yoğun baskı altında kalıyor. Bu baskı diz ve belde yer alan sorunların tetiklenmesine ve ağrıya yol açıyor. Ayrıca ayak sorunlarının tümünde ayakkabı giyme güçlüğü, yürüme ile artan ağrı ya da şikayetler olduğu görülüyor.
Ayakkabı çıkarma isteği, başparmakta kızarıklık, sabah yataktan kalkma ağrısı da hastaların en sık dile getirdikleri şikayetler arasında bulunuyor. Op. Dr. Selim Muğrabi, bu problemlerden dolayı hareketsiz kalmış hastalarda kilo artışı görüldüğünü söylüyor.
EN SIK KARŞILAŞILAN 3 SORUN
Başparmak çıkıntısı (Halluks valgus): Ayakta başparmak eklemin bozulması ile ortaya çıkan deformasyona verilen isimdir.Ciddi ayakkabı giyme güçlüğü ve ağrıya yol açar.
Düz tabanlık: Ayak kavisinin yeteri kadar gelişmemesi nedeniyle ortaya çıkan tablodur. Erken yorulma, bel ve bacak ağrısı gibi sorunlarla tanımlanır.
Topuk ağrısı: Halk arasında topuk dikeni olarak da bilinir. Sabah yataktan kalkma ağrısı en sık görülen bulgusudur.
40 YAŞTAN SONRA EN ÇOK PAŞPARMAK HAREKET KISITLILIKLARI
Çocukluk döneminde daha sık olarak, gelişimsel sorunlar görülüyor. İçe basma, düz tabanlık, parmak ucu yürüyüşü, çocukluk dönemi büyüme kıkırdağı sorunları en sık görülen çocukluk dönemi problemleri arasında yer alıyor. Başparmak çıkıntısı, topuk ağrısı, ayak bileği spor yaralanmaları, aşil tendon problemleri daha çok 20 - 40 yaş aralığında ortaya çıkıyor. 40 yaş ve üzerinde ise en çok başparmak hareket kısıtlıkları, sonradan kazanılmış düz tabanlık ve diyabete bağlı ayak sorunları görülüyor.
KADINLAR DAHA DERTLİ
Ayak sorunları kadınlarda daha sık görülüyor. Bunda kadınların giymiş oldukları yüksek topuklu ve ucu sivri ayakkabılar önemli rol oynuyor. Bu faktör tüm ayak problemlerinin oluşumu ya da tetiklenmesine davetiye çıkartıyor. Ayrıca aşırı kilo problemine Türk toplumunda kadınlarda daha fazla rastlanması da kadınların bu konuda daha daha fazla problem yaşamalarına yol açıyor.
KADINLARDA EN ÇOK....
Yüksek topuklu ayakkabı kullanımı
* Başparmak çıkıntısı
* Ayakta sinir sıkışmaları
* Topuk ağrısı gibi sorunlar görülüyor.
ERKEKLERDE EN ÇOK...
*Uzun süre ayakta kalmaya bağlı yorulma
* Bacak ve diz ağrısı gibi sorunlarla karşılaşılıyor.
EN SIK YAPILAN YANLIŞLAR
* Ayak numaramızdan büyük ya da küçük ayakkabı kullanma alışkanlığı
* Ayak yapımıza uygun ayakkabı seçmemek
* Çocuklara çok erken yaşlarda uygun olmayan ayakkabı giydirmek
* Tırnakların görüntüsel olarak daha iyi olmasını sağlamak amacıyla yanlış kesmek
* Spora başlamadan önce ayak yapısının değerlendirilmesi ve uygun ayakkabı tercihi için hekime başvurmamak
* Spor öncesinde ısınma ve sonrasında ise soğuma kurallarına uymamak.
DOĞRU AYAKKABI HANGİSİ?
Ayakkabılarımızın ortalama 3 - 4 cm' lik yumuşak topuk desteği içermesi çok önemli görülüyor. Ayak parmaklarının ayakkabının ön bölümünde sıkışmasını engellemek amacı ile önlerinin yuvarlak ve geniş olması öneriliyor. Ayakların gün sonunda şişmesini engellemek için bağcıklı olması tavsiye edilirken ayağın yük taşımasına katkıda bulunmak amacıyla iç yan desteği olan ve yumuşak malzemeden yapılmış olan ürünlere dikkat çekiliyor.
BU TÜR AYAKKABILARDAN UZAK DURUN
* Ayakkabıların önünün dar ve sivri olması parmakların içeride sıkışmasına ve şekil bozukluklarına yol açar.
* Babet veya yüksek topuklu ayakkabılar topuk bölgesi problemlerini tetikler.
* Sert malzemeden yapılmış ayakkabılarda yaylanma yeteri düzeyde olmadığı için erken yorulma ve ayak yapısının bozulması gibi sorunlar görülür.
İLLE DE TOPUKLU DİYORSANIZ DOLGU TOPUK YA DA PLATFORM TERCİH EDİN
Op. Dr. Selim Muğrabi, topuklu ayakkabı giymekte ısrar eden kadınların görecekleri zararı azaltmak için seçimlerini dolgu topuk ya da platform ayakkabılardan yana kullanmalarını öneriyor. Bu ayakkabılar daha iyi yaylanma sağladıkları için oluşabilecek problemler en aza indirgenmiş oluyor. Ayrıca yüksek topuklu ayakkabıların giyildiği sürenin azaltılması (en fazla 2 saat gibi) ve 2 çift ayakkabı ile dolaşıp zaman zaman yapılan ayakkabı değişlikleri de ayakkabı kaynaklı sorunları en aza indirmeye yarıyor.
Yarın: Çocuklara 1.5 yaşa kadar ayakkabı giydirmek neden doğru değil?
