Aort damarının bulunduğu bölgelere dikkat!
Vücudun herhangi bir yerinde anevrizma görülebilir
Ceyda ERENOĞLU / HT GAZETE
Aort anevrizmaları, çocuklardan yaşlılara kadar her yaş grubunda görülebiliyor. Üstelik ani ölüm riski gibi çok büyük bir hayati tehlikesi var. Hiç belirti vermemesi ve sinsi ilerlemesi ise ayrı bir özelliği...
Vücutta beyin dahil olmak üzere bütün iç organlarımıza oksijen açısından zengin kanı taşıyan ana atardamara ‘aort damarı’ adı veriliyor. Bu damarda herhangi bir rahatsızlık olması karşımıza tüm vücut sistemini ilgilendiren bir sorun olarak çıkıyor.
Aort anevrizması nedeniyle sadece Amerika’da yılda 17 bin kişinin yaşamını kaybettiği belirtiliyor. Bunların 11 bini karın bölgesinde yer alan ve ‘abdominal aort anevrizması’ adı verilen hastalıktan kaynaklanıyor. Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim İsbir, “Konunun olumlu yönü erken tanının yaşamı tehdit eden bu hastalığın sonuçlarını önleyebilmesidir” diyor.
TEMİZ KAN TAŞIYOR
Aort damarının vücutta temiz kan taşıma görevini üstlenen en büyük damar olduğu belirtiliyor. Aort, kalpten çıktıktan sonra beyne kan götüren damarları oluşturuyor. Aort, göğüs boşluğunda ilerleyerek karın bölgesi ve iç organlara doğru yol alıyor. Göbek hizasında ise bacaklara giden 2 ana dala ayrılarak tüm vücudu sarıyor. Prof. Dr. İsbir, “Aort damarlarının bulunduğu bu bölgelerin herhangi bir kısmında anevrizma görülebilir” diyor.
İSMİ DEĞİŞİYOR
Anevrizma; vücuttaki damarların genişlemesi ya da halk arasındaki tabiriyle damarlarda ‘baloncuk’ oluşması olarak adlandırılıyor. Hastalık aort damarının bulunduğu bu bölgelerde oluşan anevrizmalara göre değişik isimler göre değişik isimler alıyor. Buna göre aort; kalpten hemen çıktığı bölgede genişlemişse ‘çıkan aort anevrizması’, göğüs boşluğu içerisinde genişlemişse ‘torasik aort anevrizması’, karın boşluğu içerisinde genişlemişse ‘abdominal aort anevrizması’ adını alıyor. Hastalarda en sık görülen tipinin abdominal aort anevrizması olduğu belirtiliyor.
Anevrizma neden oluşur?
Anevrizmalar, vücutta birçok nedene bağlı olarak gelişebiliyor. Genç yaşlarda görülen anevrizmaların doğumsal olarak atardamar yapısındaki genetik bozukluklara bağlı oluştuğu belirtiliyor. İlerleyen yaşlardaki anevrizmanın ise damar sertliği ve yüksek tansiyon kaynaklı gerçekleştiği gözleniyor.
Çok şiddetli ağrı varsa DiKKAT!
Vücutta bu sorunun varlığına yönelik özel belirtiler görülmediği için hastada anevrizma oluştuğunu anlamak mümkün olmuyor. Bu açıdan sinsi ilerleyen bir hastalık olarak değerlendiriliyor. Hastanın çok zayıf olduğu durumlarda karın bölgesindeki anevrizmalarda dışarıdan aort damarının attığı hissedilebiliyor. Sorunun teşhisinin başka nedenlerle yapılan tetkikler ile tesadüfen yapıldığına dikkat çekiliyor. Bunun dışında teşhis genellikle anevrizmanın yırtıldığı zamanlarda koyulabiliyor. Aort damarı belirli bir çapa ulaştığında yırtılıyor ve yırtılan bölgede çok şiddetli bir ağrı hissediliyor.
Çocuklarda bile görülüyor
Aort anevrizmaları oluşumunun ailenin genetik geçmişiyle ilişkili olduğuna dikkat çekiliyor. Hatta bazı çocuk vakalarında genetik hastalıklara bağlı olarak aort anevrizmalarına rastlanıyor. Ancak anevrizmanın çocuk ya da erişkin yaşta görülmesi, bu sorunun hayati tehlikesi açısından bir farklılık taşımıyor. Anevrizmada kalıtsal özelliklerin yanında sigara bağımlılığı, şeker hastalığı, yüksek kan yağı değerleri ve ileri yaş gibi etkenlerin de önemli risk faktörleri arasında olduğu belirtiliyor. Yapılan araştırmalar anevrizmaların erkeklerde kadınlardan daha sık görüldüğünü gözler önüne seriyor.
Ani ölüm riski var
Aort anevrizmalarının erken tanısının çok önemli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Selim İsbir, “Bu sayede hastalığın ölümcül sonucu olan anevrizma yırtılma ve patlamasının önüne geçilebilir” diyor. Hastada en iyi senaryonun, aort anevrizmasının erken tanı ve müdahalesi olduğuna dikkat çeken İsbir, “En kötü senaryo ise müdahalenin yapılabileceği hastanelere uzak bir bölgede damarın patlaması ve hastaya müdahale edilememesidir. Çünkü bazı durumlarda damar patladığı ya da yırtıldığı anda hasta şiddetli iç kanama sonucu hayatını kaybedebiliyor” diye konuşuyor. Ayrıca hasta, hastaneye yetiştirilse dahi yapılacak olan müdahalenin çok riskli ve ölüm oranı yüksek olan bir operasyon olduğuna dikkat çekiliyor. Uzmanlar, aort çapı belirli bir rakama ulaştığında cerrahi tedaviyle bölgenin tedavi edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Kimler risk altında?
60 yaş üstü kişiler
Sigara bağımlılığı olanlar
Yüksek tansiyonu bulunanlar
Ailesinde anevrizma hikâyesi olanlar
Kronik bronşit ve astım hastaları
