Afyonkarahisar'ın neyi meşhur? Afyon'da ne yenir, ne alınır, neresi gezilir?
Anadolu'nun kilit taşı olarak nitelendirilen, yolların kesiştiği o devasa kavşakta, dumanı tüten termal suların ve tarihin en sert ama en gururlu izlerinin hissedildiği bir şehre adım atıyoruz. Afyonkarahisar, sadece bir geçiş güzergahı değil, aynı zamanda kurtuluş mücadelesinin kalbinin attığı, her karış toprağında bir kahramanlık öyküsünün gizlendiği kadim bir merkezdir.
Şehrin siluetini belirleyen heybetli kalesi, altından geçenlere binlerce yıllık bir vakarla bakarken, sokaklara yayılan sucuk ve haşhaş kokusu bu kentin karakterini fısıldar. Burası, volkanik kayaların üzerine kurulu mistik bir atmosferin, yer altından fışkıran şifalı suların ve sofralarda sanat eserine dönüşen süt ürünlerinin yurdudur. Afyon’da zaman, bir mermer bloğunun işlenişi kadar titiz, bir kaymağın sütün üzerinde birikmesi kadar sabırlı akar.
Afyonkarahisar, Hititlerden Friglere, Roma’dan Osmanlı’ya kadar uzanan geniş bir tarih yelpazesinin içinde, özellikle Milli Mücadele dönemindeki stratejik rolüyle Türk tarihinin en önemli sayfalarından birini temsil eder. Şehir merkezinde yükselen dik yamaçlı Karahisar Kalesi, zapt edilmesi imkansız görünümüyle şehre adını veren o kara ve asil duruşun kaynağıdır. Ancak Afyon sadece tarihin ve kalelerin şehri değildir; aynı zamanda mermerin anavatanı, haşhaşın bereketli tarlası ve termal turizmin dünyadaki en önemli duraklarından biridir.
AFYON’DA NE YENİR?
Afyon mutfağı denince akla gelen ilk ve en görkemli simge hiç kuşkusuz Afyon sucuğudur. Bölgenin meralarında yetişen hayvanların etinden, özel baharat karışımlarıyla hazırlanan ve fermente edilerek olgunlaştırılan bu sucuk, sadece bir şarküteri ürünü değil, bir gastronomi mirasıdır. Tavada cızırdayan her dilim, Afyon’un asırlık lezzet geleneğini sofralara taşır. Ancak sucuğun en yakın dostu ve şehrin bir diğer tescilli markası Afyon kaymağıdır. Özellikle manda sütünden, geleneksel yöntemlerle ve büyük bir sabırla hazırlanan bu kaymak, beyazlığı ve kıvamıyla diğerlerinden ayrılır. Sabah kahvaltılarında bal ile buluştuğunda veya şerbetli tatlıların üzerine bir bulut gibi konduğunda ortaya çıkan tat, kelimelerle tarif edilemeyecek kadar özeldir. Haşhaş ise Afyon mutfağının gizli kahramanıdır. Çöreklerde, ekmeklerde ve katmerlerde ezme halinde kullanılan haşhaş, kattığı o karakteristik aroma ve çıtırlıkla Afyon sofralarını zenginleştirir.
Şehrin ana yemekleri arasında yer alan ve yapımı oldukça zahmetli olan keşkek, Afyon’da bir ritüel gibidir. Buğday ve etin toprak çömleklerde, fırınlarda saatlerce pişirilip dövülmesiyle hazırlanan keşkek, üzerine gezdirilen tereyağlı sosuyla tam bir enerji ve lezzet deposudur. Afyon bükmesi ise içine mercimek veya kıyma konularak hazırlanan, kat kat hamuruyla ağızda dağılan nefis bir hamur işidir. Şehrin gastronomik derinliğini yansıtan bir diğer lezzet olan patlıcan böreği, közlenmiş patlıcanların hamurla buluştuğu özgün bir tattır. Tatlı faslında ise Afyon, ekmek kadayıfının başkentidir. Vişneli veya sade olarak hazırlanan, üzerinde kocaman bir dilim manda kaymağıyla servis edilen ekmek kadayıfı, bu şehrin lezzet turunun en tatlı finalidir. Ayrıca kaymaklı lokum, özellikle manda sütü kaymağının lokumun içine hapsedilmesiyle hazırlanan ve taze tüketilmesi gereken bir diğer efsanedir.
AFYON’DA NERESİ GEZİLİR?
Afyonkarahisar gezisinin en sembolik ve heybetli durağı Karahisar Kalesi’dir. Yerden yaklaşık 226 metre yükseklikteki volkanik bir kaya kütlesi üzerine kurulu olan kaleye çıkmak sabır istese de, zirveye ulaştığınızda ayaklarınızın altına serilen panoramik şehir manzarası tüm yorgunluğu unutturur. Tarih meraklıları için ise Kocatepe, Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı Büyük Taarruz’un başladığı yer olması sebebiyle manevi değeri paha biçilemez bir noktadır. Burada bulunan Başkomutan Mustafa Kemal Anıtı ve siperler, ziyaretçilere o günlerin atmosferini derinden hissettirir. Şehir merkezindeki Mevlevihane Müzesi ise Konya’dan sonra dünyanın ikinci önemli Mevlevilik merkezi olmasıyla, huzur veren avlusu ve tarihi dökümanlarıyla görülmeye değer bir diğer kültürel mirastır.
AFYON’DAN NE ALINIR?
Afyonkarahisar seyahatinden dönerken yanınıza alabileceğiniz en meşhur ürünlerin başında elbette taze paketlenmiş Afyon sucuğu ve kaymaklı lokumlar gelir. Vişne reçeli ve haşhaş ezmesi de mutfağınıza bu bölgenin aromasını taşıyacak doğal ürünler arasındadır. Mermerin vatanı olan bu şehirden, mermerden yapılmış zarif satranç takımları, mutfak gereçleri veya dekoratif objeler almak, Afyon’un bu sert ama değerli zanaatını evinizde yaşatmanızı sağlar. Ayrıca bölgenin bereketli tarlalarından gelen dondurulmuş vişneler ve vişne özlü içecekler de ferahlatıcı birer hatıra olabilir. El sanatlarına ilgi duyanlar için keçe işçiliğinin en güzel örnekleri olan yaygılar, çantalar ve aksesuarlar da özgün hediye seçenekleridir.
