35 liraya Ankara 44 liraya İzmir
Şehirlerarası yolculuk paylaşım ağı BlaBlaCar, 12 Avrupa ülkesinin ardından Türkiye'de de faaliyete başladı
Alihan MESTCİ / HT CUMARTESİ
amestci@haberturk.com
Dünyanın en yaygın uzun mesafe ulaşım paylaşımı ağı “BlaBlaCar” Türkiye’de... Bu, “paylaşım ekonomisi” denen bir kavramın ortaya çıkmasına sebep bir uygulama. 2006’da Frédéric Mazzella, Francis Nappez ve Nicolas Brusson tarafından kurulan sistem, aynı güzergâhta yolculuk edecek şehirlerarası yolcu ve sürücüleri bir araya getiriyor. Böylece hem trafikteki araç sayısı azalıyor hem de yol ve benzin masrafları kişiler arasında bölüşülerek ulaşım ucuzluyor. Çevreye de katkı sunuyor, karbondioksit salınımı azalıyor. BlaBlaCar üyeleri bu paylaşım sayesinde her yıl ortalama 1 milyar lira tasarruf ediyor. Dahası, yeni insanlarla tanışıp daha eğlenceli bir yolculuk geçiriyorlar. Paris merkezli BlaBlaCar, temmuzda Index Ventures tarafından 100 milyon dolar yatırım aldı ve bu yatırımın hemen ertesinde, 25 Eylül’de Türkiye pazarında faaliyete başladı. Alınan yatırımla ilk girilen pazarın Türkiye olmasının ardında ise yüksek benzin fiyatları ve yaygın mobil iletişim kullanımı yatıyor. Türkiye’de de çığ gibi yayılması muhtemel BlaBlaCar’ın dünya ölçeğinde büyümesinden sorumlu kurucu ortağı Nicolas Brusson ile İstanbul’da korna sesleri arasında konuştuk...
■ Bilimkurgu filmlerinde otomobiller küçüktür. İnsanların yalnızlaştığı, bireyselleştiği de bir gerçek. Otomobil yolculuklarını paylaşmanın geleceğini nasıl görüyorsunuz?
Bilimkurgu filmlerinde otomobiller küçük ve tek kişilik belki ama aslında bu sürdürülebilir bir şey değil. Artık mesele, otomobillerin küçülmesi değil, bir otomobile daha fazla insan sığdırabilmek. Bir bakıma özel araçların toplu taşıma sistemine dahil edilmesi... Biz de bunun ilk adımını atıyoruz. Uçak, tren veya otobüste yer ayırtır gibi BlaBlaCar’da özel araçlardan koltuk alıyorsunuz. Aslında Avrupa’daki otomobil kullanımına baktığınızda araç başına düşen kişi sayısı yaklaşık 1.5... Epey bir alan boşa harcanıyor. BlaBlaCar platformunda bu oran 2.8...
■ BlaBlaCar ile ortaya bir “paylaşım ekonomisi” çıktığı söyleniyor. Nedir bu paylaşım ekonomisi?
Burda bir kâr amacı yok. Yolculuk eden kişiler özel bir araç tutmuyor; zaten o yolu alacak bir sürücüye eşlik ediyorlar. Bu, var olan bir değeri daha verimli kullanmak; yeni değer yaratmak değil.
■ Güven çok önemli... İnsanlar birbirlerine nasıl güveniyor?
Kullanıcıların kendileri hakkında bilgiler paylaşması gerekiyor ki karşılıklı güven kurulabilsin. Peki karşınızdakine nasıl güven temin edeceksiniz? Ve biz bu güven bağını nasıl kuracağız? İlk olarak telefon numaranızı alıyoruz. Bu platformdan faydalanabilmek için bir cep telefonunuz olmalı ve numaranız bizim tarafımızdan teyit edilmeli. Ayrıca, Facebook üzerinden hızlıca siteye üye olabiliyorsunuz. Esas belirleyici etken ise karşılıklı yorumlar. BlaBlaCar’da çevre edindikçe hakkınızda yazılanlar hızla artıyor. Profil fotoğrafınız da site tarafından onaylanıyor. Online ödeme yaptığınız vakit ise banka hesabınız üzerinden kimliğiniz bir daha onaylanıyor.
İTİBARINIZ ARTIK ÇEVRİMİÇİ!
■ Yani kullanıcılar, bir güvenlik kontrolünden geçiyorlar.
Elimizde sihirli değnek yok. Ama 1.5 yıl önce geniş çaplı bir güven araştırması yaptık. “Bir yabancıya ne kadar güvenirsiniz” diye 1’den 5’e oylayacakları bir soru sorduk. Sonuç 2.2’ydi. Sonra “Fotoğrafını gördüğünüz birine; fotoğrafını ve hakkındaki yorumları gördüğünüz birine ve tüm profilini görebildiğiniz birine ne oranlarda güvenirsiniz” diye sorular sorduk. “Facebook arkadaşınıza, iş arkadaşınıza, akrabalarınıza, ailenize ne oranlarda güvenirsiniz” diye de sorduk. Çıkan sonuçları karşılaştırdık. Ortaya çıkan sonuç şu: BlaBlaCar’daki profil bilgilerini tamamlamış kişiler, iş arkadaşlarından daha fazla ve en az Facebook arkadaşları kadar güvenilirler; ancak -tabii kiaileden daha az güvenilirler.
■ Bir “çevrimiçi güven inşa etme” yolu da açıyor BlaBlaCar; belki insanların davranışlarına, alışkanlıklarına da etki edebilir...
Bugün online kimliğiniz veya şöhretiniz Facebook, Linkedin gibi ağlar üzerinden yayılıyor. Belki bir gün tüm bu aracı platformların yerine tek bir online kimliğimiz olacak... Çevrimiçi itibarınız gitgide önem kazanıyor. Aslında “BlaBlaCar’ın varlıkları ne” diye sorsanız, “Kullanıcıların altındaki yorumlar” derim. O yorumlar, birbirine güven duyan bir topluluk yaratıyor.
■ Yola çıkanları takip ediyor musunuz?
Hayır ama kimlerin ne zaman kimlerle yola çıktığını biliyoruz. Ayrıca herhangi bir şikâyete çok hızlı şekilde yanıt veriyoruz. Mesela yolculardan biri sürücünün çok hızlı ve tehlikeli kullandığını haber verdiğinde anında sürücüyü arıyoruz. Sonunda sistem dışına alabiliyoruz. Ayrıca kullanıcı bilgilerinde garip değişiklikler yapıldığında, o kişiyle site önce otomotik olarak irtibata geçiyor; uyarıyor. Bu toplulukta kaliteyi yukarıda tutmaya çalışıyoruz.
Sistem nasıl işliyor?
Gideceğiniz güzergâhı ve tarihi BlaBlaCar platformunda belirtiyorsunuz, sistem potansiyel yolculuk arkadaşlarınızı karşınıza çıkarıyor. Kişilerin önceden profillerini inceleme, onlarla iletişime geçme fırsatı da mevcut. Sistem,Facebook, Linkedin gibi platformlara entegre. Kişiler hakkında bırakılan yorumları okuyabiliyorsunuz. Hem sürücüler hem de yolcular birbirleri hakkında deneyimlerini paylaşıp puanlayabiliyorlar. Yüksek puanlar, o kullanıcıların güvenilir olduğunu gösteriyor ve önerilir hale gelmesini sağlıyor. Bu yolculuklar için yolcular sürücülere katkı niteliğinde küçük bir ücret ödüyor. Bu ücretler de kişi başı 30-50 TL arasında değişen, ancak kâr amacı gütmeyen, sadece yol masraflarını paylaşmaya yönelik bir katkı niteliğinde. Örneğin Istanbul-Ankara arası kişi başı tahmini 35 TL, İstanbul-İzmir 44 TL civarında olacak. Ayrıca kadınlar için ayrı bir seçenek de var. “Yalnızca Hanımlar” seçeneğiyle hem sürücülerin hem de yolcuların kadın olduğu seyahatler planlanabiliyor.
İstanbul’dan yola çıkarak İzmir, Antalya, Adana, Diyarbakır, Van, Trabzon, Samsun ve Ankara üzedinden İstanbul’a dönmenin maliyeti yaklaşık 350 lira.
Neden ‘BlaBla’?
Kişiler üç konuşkanlık seviyesinden birini seçerek, ne kadar sohbetçi olduklarını “Bla”dan (Pek konuşkan değil), “BlaBla” (Modumdaysam konuşurum) ve “BlaBlaBla”ya (Çenesi düşük) kadar derecelendirebiliyorlar.
BlaBlaCar ile ilgili bazı veriler
■ Sistemin şu an 10 milyon abonesi bulunuyor ve faaliyet gösterdiği ülkeler Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Fransa, Almanya, İtalya, Polanya, Portekiz, İspanya, Rusya, Ukrayna, İngiltere ve nihayet Türkiye! Üye artışında yıllık büyüme yüzde 200.
■ Avrupa’da her ay 1.5 milyon BlaBlaCar abonesi yolculuklarını paylaşıyor. Bu sayı Avrupa’nın en büyük tren şirketi Eurostar’ın her ay taşıdığı yolcu sayısından fazla.
■ Kullanıcıların yüzde 54’ü erkek, yüzde 46’sı kadın. Yaş ortalaması 32-33 civarında.
■ Bugüne kadar BlaBlaCar ile 3.2 milyar kilometre seyahat paylaşıldı. Bu mesafe 80 bin 535 kez dünyanın etrafında dönmeye eşdeğer.
■ Bugüne kadar yaklaşık 35 milyon koltuk satışa sunuldu.
■ Ücretsiz iPhone ve Android uygulaması 3 milyon kez indirildi.
