151 neyin numarası? 151 numarası kimin, neden arar?
151 numarasını teknik olarak herkes arayabilir; yaş, bölge ya da vatandaşlık durumu açısından herhangi bir kısıtlama bulunmaz. Ancak bu numara Türkiye'de kamuya ait bir çağrı hattı olmadığı için, aramanın ücretsiz olup olmadığı kesin değildir ve tamamen hattı kullanan firmaya ile kullanıcının bağlı bulunduğu operatöre göre değişiklik gösterebilir. Bazı durumlarda bu tür kısa numaralar özel servis olarak tanımlanır ve yapılan aramalarda dakikaya bağlı olarak ücret yansıtılabilir.
Özellikle kontörlü hat kullanan bireyler, 151 gibi bir numarayı aradıklarında farkında olmadan bakiyelerinden düşüş yaşayabilir. Faturalı hat sahipleri içinse, görüşme sonunda faturaya ek bir ücret yansıması söz konusu olabilir. Bu nedenle 151 numarasını aramadan önce, aramanın hangi kuruma ait olduğu, ne amaçla hizmet verdiği ve ücretli olup olmadığı mutlaka öğrenilmelidir.
Ayrıca her gün aranabilir olup olmadığı da numarayı kullanan firmanın sistemine bağlıdır; bazı firmalar yalnızca mesai saatleri içinde hizmet verirken, bazıları otomatik sesli yanıt sistemiyle günün her saati erişime açık olabilir. Bu tür kısa numaralar çoğunlukla ticari içerikli olduğundan, vatandaşların aramadan önce bilgilendirilmiş olması önemlidir. 151 kamuya açık, sabit bir hizmet hattı olmadığı için her zaman ücretsiz bir hizmet sunmaz ve aramaların hangi koşullarda yapıldığı her durumda aynı olmayabilir.
151 NEYİN NUMARASI?
151 numarası, Türkiye’de kamuya ait resmî bir çağrı hattı olarak tanımlanmış bir sistemin parçası değildir. 112, 122, 155 gibi devlet kurumlarına tahsis edilmiş kısa numaraların aksine, 151 herhangi bir bakanlık, güvenlik birimi, sağlık kurumu ya da sosyal destek hattıyla doğrudan ilişkilendirilmemiştir. Türkiye’de üç haneli kısa numaraların bir bölümü kamu hizmetlerine yönlendirilirken, bazıları özel sektör veya operatör firmaları tarafından pazarlama, müşteri hizmetleri ya da yönlendirme amaçlı kullanılmak üzere tahsis edilmektedir.
151 de bu kapsamda değerlendirilebilecek bir numaradır. Yani vatandaşlar bu numarayı aradığında sabit bir kamu kurumuna ulaşmaz, aramanın kime yönlendirileceği tamamen numarayı kullanan özel firmaya bağlıdır. Aynı numara farklı dönemlerde farklı firmalar tarafından da geçici olarak kullanılabilir. Bu durum, 151’in sabit bir anlam ya da hizmet yüklenmesini engeller.
Bu tarz kısa numaralar, zaman zaman bilgi mesajı gönderme, fatura bilgilendirme ya da kampanya tanıtımı gibi amaçlarla da devreye alınabilir. 151 üzerinden gelen çağrılar ya da mesajlar ticari içerikli olur ve kamu hizmetine dair güvence taşımaz. Vatandaşların bu numaraya karşı temkinli yaklaşması, kişisel bilgi paylaşımından kaçınması ve arama ya da mesaj içeriğini doğrulamadan işlem yapmaması gerekir.
151 KİMİN NUMARASI?
151 numarasının Türkiye’deki tarihi ve kuruluş süreci, diğer resmî kısa numaralarla kıyaslandığında oldukça belirsizdir ve kamu hizmetlerine dayalı net bir geçmişe sahip değildir. Türkiye’de üç haneli numaralar 1990’lı yıllardan itibaren sağlık, güvenlik, afet yönetimi ve sosyal destek alanlarında kullanılmak üzere resmî kurumlara tahsis edilmiştir. 112 sağlık, 155 polis, 122 AFAD gibi numaralar bu kapsamda kamuya hizmet sunan hatlar haline gelirken, 151 numarası bu sistemin dışında kalmıştır.
Hiçbir dönemde belirli bir bakanlık ya da devlet kurumuna doğrudan bağlı olarak tanımlanmamıştır. 151’in belirli bir tarihte kamuya açık bir görevle devreye alındığına dair resmî bir belge ya da kayıt bulunmamaktadır. Bu durum, numaranın kamu hizmeti kapsamında değil, özel sektör ihtiyaçlarına göre şekillenen geçici bir iletişim aracı olduğunu gösterir.
2000’li yıllardan itibaren iletişim firmalarının ve ticari hizmet sağlayıcılarının kısa numaraları kullanıma açmasıyla birlikte, 151 gibi tanımı belirsiz kısa numaralar da kampanya duyuruları, fatura bilgilendirmeleri, abonelik yönlendirmeleri veya anket aramaları gibi ticari amaçlarla geçici olarak kullanılmaya başlanmıştır. Aynı numara farklı dönemlerde farklı şirketler tarafından farklı içeriklerle kullanılabileceği için 151’in sabit bir tarihçesi ya da kurumsal geçmişi oluşmamıştır. 151’in kuruluş süreci, kamu sistemine değil, ticari operatörlerin hizmet planlamalarına bağlı şekilde gelişmiş ve kamu hafızasında kurumsal bir iz bırakmamıştır.
151 NUMARASI NEDEN ARAR?
151 numarası, Türkiye’de resmî bir kamu kurumuna ait bir çağrı hattı olmadığı için vatandaşları devlet hizmeti kapsamında aramaz. Bu numara özel şirketler, pazarlama firmaları veya telekomünikasyon operatörleri tarafından ticari amaçlarla geçici olarak kullanılır.
Bu tür aramalarda amaç, bir ürün ya da hizmet hakkında bilgilendirme yapmak, kampanya tanıtımı sunmak, müşteri memnuniyet anketi gerçekleştirmek ya da abonelik teklifinde bulunmaktır. Dolayısıyla 151’den gelen bir çağrı, çoğunlukla ticarî içeriklidir ve kamu güvencesi taşımaz. Bazı durumlarda firmalar, geçmişte hizmet almış müşterilere ulaşmak için bu tür kısa numaraları tercih edebilir.
Ancak bu numaralar zaman zaman kötü niyetli kişiler tarafından da taklit edilerek dolandırıcılık amacıyla kullanılabilir. 151’den gelen bir aramada kişisel veri, banka bilgisi ya da kimlik numarası gibi hassas bilgilerin talep edilmesi hâlinde son derece dikkatli olunmalı, hiçbir bilgi paylaşılmamalı ve aramanın kaynağı doğrulanmadan işlem yapılmamalıdır. 151 numarası üzerinden yapılan aramaların içeriği ve amacı firmadan firmaya değişebilir, çünkü bu numaranın sabit bir hizmet tanımı ya da devlet kontrolünde bir işleyişi bulunmamaktadır.