- Getty Images
24 Temmuz'da Yunan köylüler Kineta köyündeki alevleri söndürmeye çalışıyor

Yunanistan'ın başkenti Atina'nın doğu kıyısı yangınlara teslim oldu. Çocuklar ve aileler dahil olmak üzere en az 80 kişi yangınlardan kaçmaya çalışırken hayatını kaybetti.

Yangınlar İsveç'i de etkisi altına almış vaziyette, Kuzey Kutup Dairesi'ne kadar ulaşıyor; Portekiz, İngiltere ve ABD'de de son aylarda yangınlar büyük zarar vermiş durumda.

Peki bu cehennemlerin oluşmasına ne yol açıyor ve onlarla nasıl başa çıkabiliriz?

Yangın nasıl başlıyor?

Yangınlar, doğal olarak sıcaktan ya da çakan bir şimşekten ormanlık ve çalılık alanlarda ortaya çıkıyor.

Ancak uzmanlara göre dünya çapında yangınların yüzde 90'ı insanlar yüzünden başlıyor.

Sebep mangal kömürü, sönmemiş bir sigara ya da kundaklama olabiliyor. Benzin ve oksijen olduğu müddetçe alevler kolay bir şekilde büyüyebiliyor.

- Getty Images
ABD'nin Kaliforniya eyaletinde çıkan bir yangın

London School of Economics'ten (LSE) çevre coğrafyası uzmanı Yrd. Doç. Dr. Thomas Smith, Yunanistan'da olağanın aksine bu yıl kışın ve baharın çok kuru geçtiğini söylüyor.

Smith, yağmurun az yağmasının yanı sıra, rüzgarın da gücüne ve yönüne bağlı olarak yangının ne kadar yok edici olacağını belirlediğini vurguluyor ve ekliyor:

"Yanan korlar uzun bir mesafeye kadar seyahat edebilir ve yeterince büyüklerse kilometrelerce öteye taşınabilir."

- Getty Images
Yunanistan'daki yangınlardan biri

Yüzey yangını yararlı olabilir

Orman zemini gibi yüzeyde çıkan yangınlar ise daha yavaş yayılıp daha kolay kontrol altına alınmaya yatkın oluyor.

Hollanda'da yaşayan yangın uzmanı Cathelijne Stoof, bazı yüzey yangınlarının yararlı olduğunu belirterek bitkilerin yenilenmesini sağladığını söylüyor:

"Ancak sorun alevlerin dalların yukarısına doğru tırmanması ve ağaçların tepesine çıkmasıyla yaşanıyor. O noktada durduramıyorsunuz."

- Getty Images
15 Temmuz'da İsveç'te çıkan bir yangın

Thomas Smith'e göre ise alevlerin en tehlikeli olan tarafı baş kısımları.

Rüzgar tarafından yönlendirilenler en uzun alevler oldukları için onlarla mücadele etmek de çok zor oluyor.

- AFP
17 Temmuz'da Avrupa Uzay Ajansı'nın çektiği bu fotoğrafta Norveç'ten İsveç'in merkezine uzanan batı kıyısında çıkan yangınlar görülüyor.

Yangınları sadece odun ve otlar körüklemiyor. Yakınlardaki evler ve araçlar da içerdikleri plastik ve kauçuk gibi maddelerden ötürü yangının büyümesine neden oluyor.

Trafikte sıkıştılar

Yunanistan'da arabalar çok daha yanıcı oldukları için etraftaki ağaçlardan daha önce ateş aldı. Böyle olması için direkt alevler tarafından yutulmaları gerekmiyordu.

Smith, "Alevlerin ortaya çıkardığı enerji ile ilgili. Arabalar kilometrelerce ötede olabilir ancak yine de alev alabilirler" diyor.

- Getty Images
24 Temmuz'da Atina yakınlarındaki Mati'de yanmış araçlar

Maalesef insanlar genelde yangından kaçmaya çalışırken hayatını kaybediyor.

Orman risk yönetimi uzmanı Alexander Held'e göre Yunanistan'da insanlar bir an önce kaçmak için arabalarına koştuğundan trafik içinde sıkıştılar.

Held, bunun daha iyi tahliye planları sayesinde önlenebileceğini söylüyor.

Yol kenarı ve evlerdeki kuru otların temizlenmesinin alevlerin yaklaşmasını önleyeceğini söyleyen Held, "Bu patlamayı bekleyen bir bombaydı" diyor.

- Getty Images
23 Temmuz'da Yunanistan'da çıkan bir yangın

Sıcak ve alevler insanların kontrol altına alınamayan yangınlarda karşılaştığı en büyük sorun.

Duman da eğer astım hastası iseniz ya da akciğerinizde sorun varsa, dumana haftalarca ya da aylarca maruz kaldıysanız tehlikeli olabiliyor.

- Getty Images
23 Temmuz'da Atina'da çıkan bir yangın

Bitki örtüsünün yanmasından çıkan duman ne kadar zehirli olsa da genelde çabucak kayboluyor.

Evlerin içinde yanan plastik ya da asbestten çıkan duman ise daha tehlikeli.

- Getty Images
25 Mart'ta Avustralya'da yangın sonrası hasar görmüş bir alan

Arazilerin değişmesi de etkili

İklim değişikliğinin yanı sıra yüzyıllar içinde toprak kullanımının değişmesi de Avrupa'da daha çok büyük yangınların çıkmasına yol açtı.

Cathelijne Stoof, "Eskiden Avrupa'da küçük tarım arazileri vardı ve insanlar bunları idare ediyordu. Ancak 20'nci yüzyılda insanların göç etmesiyle araziler otlarla kaplandı. Böylece yangınların çok daha hızlı yayıldığını görüyorsunuz" diyor.

İngiltere'nin kuzeybatısındaki Saddleworth Moor'da çıkan yangında ise sebep otlar değildi.

- Getty Images
İngiltere'nin kuzeybatısındaki, bir yangının 3 hafta sürdüğü Saddleworth Moor bölgesi

Dr. Thomas Smith, bu bölgede karbon bakımından zengin olan turba toprağın olduğunu, bunun da çok az bir oksjenle yanmasına yol açtığını, burada yangının toprağa işlediğini söylüyor:

"Yangın toprağın altına giriyor ve için için yanıyor. Böylece söndürmesi çok daha zor oluyor."

Yangınla savaşmak

- PA
28 Haziran'da İngiltere'de çıkan bir yangın

İtfaiyeciler yangını oksijenden ya da yakıtlardan uzak tutmak gibi farklı yöntemlerle yangına karşı mücadele ediyor.

En iyi yöntemin ne olacağını bilmeleri için doğru eğitimi almış olmaları gerek.

İngiltere'de en son yaşanan yangınlarda yangın dövücü ya da hortumlar kullanıldı.

Suların dökülmesi, uçaklardan gübre içeren alevlenmeyi geciktiricilerin atılması ve helikopterler alevlerin yayılmasını yavaşlatabilir.

- Getty Images
7 Aralık 2017'da ABD'nin Kaliforniya eyaletinde çıkan bir yangın

Uzmanlar yangınla mücadelede en etkin yöntemlerden birinin otların kesilerek yangın önleme şeritlerinin açılması olduğunu söylüyor.

Alexander Held, bunun çok zor ve pis bir iş olduğunu söyleyerek her zaman tercih edilmediğini aktarıyor:

"Çok sayıda helikopter ya da uçak gönderebilirsiniz ancak sahada ekip olmadan işe yaramayacaktır."

Cathelijne Stoof da yangın kırıcı şeritlerin açılmasının çok önemli olduğunu kabul ediyor.

Böylece itfaiyeciler mücadele ettikleri alevin enerjisini dindirmek için kontrollü yangınlar oluşturabilir.

Stoof'a göre yangın önleme ve arazi yönetimi daha çok önem kazanmalı.

- Getty Images
21 Temmuz'da ABD'nin Kaliforniya eyeletinde çıkan bir yangın

Stoof, doğru eğitimi almış ekiplerin yangının nasıl davrandığını anlayabileceğini ve mücadele için en iyi yöntemi seçebileceklerini söylüyor ancak alevlerin çok beklenmedik bir şekilde davranabileceğini de ekliyor:

"Bu çok tehlikeli. O yüzden diğerlerini kurtarmak için her şeyini riske atan insanlara büyük saygı duyuyorum."

- Getty Images
1 Temmuz'da ABD'nin Kaliforniya eyaletinde çıkan bir yangın

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!