Gökhan Şen
Gökhan Şen 18.02.2022 - 13:13 | Güncelleme: Tüm Yazıları »
ABONE OL
Tersine Dünya
0:00 / 0:00
Tersine Dünya

Kontrol ettim 93 yılıymış.

O zaman için çok enteresan filmdi: Tersine Dünya.

Aklımda kalmış. İşler her tersine döndüğünde bu isim aklıma gelir.

*

Hatırlayacaksınız, bundan 10 yıl kadar önceydi. Brezilya Maliye Bakanı Mantega bu ismi bulup hayatımıza sokmuştu.

Bahsettiği iş aslında tam olarak rekabetçi kur seviyesi yakalayıp ihracatını artırmak peşinde olan ülkelerin yaptığıydı. Sonraları ‘competitive devaluation / rekabetçi değer kayıpları’ olarak da literatürde yer aldı.

Elbette dünya değişti.

Kuru baskılayarak ihracatta pazar kapma yarışı bitti.

Hemen her ülke bunu yapmaya kalkınca işler sarpa sardı. Üstelik gelişmiş ülkeler ellerindeki finansal güçten ötürü bu işin alasını yaptılar.

Sonuç bir hiç oldu. Dengeler tabii ki kurlara göre değişmedi. Yatırım, verimlilik, insan faktörü, dış ilişkiler, serbest ticaret anlaşmaları, inovasyon...

Farkı bunlar yarattı.

*

Şimdilerde işler tersine döndü.

Dünyada enflasyon var. Üstelik bileşenlerine bakınca, emtia, navlun ve ara malı gibi girdiler çok pahalı.

Rekabe eskiden satış fiyatındaydı. Şimdilerde maliyetlerde rekabetçi olma yarışı var.

Burada da en kestirme yol faizleri artırmak.

Kurunu güçlü tutmak.

Böylece aldığın gazın, kömürün ucuza gelmesi.

Kullandığın akaryakıtın ucuz olması.

Sentetik girdilerin dolar ile ölçüldüğü için bunları yerel para ile ucuza almak.

Polonya her fırsatta faiz artırdı, Macaristan ve diğer Doğu Avrupa bloku ondan geri kalmadılar bu artışlarda. Zaten Rusya klasik ‘enflasyonla mücadele eden’ merkez bankası hüviyetindeki bir merkez bankasına sahip. Brezilya sert faiz artışları ile cevap verdi. Asya’da bile parasal sıkılaştırmalar gördük.

Polonya MB Başkanı Glapinski ''Ne kadar güçlü Zloty’imiz olsa yetmez'' diyor. İsviçre MB Başkanı Jordan ise pahalı mal almamanın yolunun güçlü Frank olduğunu açıklıyor. Bu şekilde ithalatı ucuza yaptıklarını anlatıyor.

Kuru düşük tutarak malı ucuza satmaya çalışmak yerinde faizleri artırıp kuru güçlü tutarak doğru maliyet yapmak kavgası başlamış.

Son çeyrekten bu yana bir yarış içerisinde faizleri artırıyor gelişen ülkeler.

Hayat tersine akıyor artık.

Gerçi biz de Liralaşma stratejisi kapsamında artık TL’yi savunuyoruz ama arada bir de 50’lik enflasyon olmasaydı...

Krizden sonra dünyada bol para devri ve ucuz para devri biterken artık normalleşiyoruz. Ucuz kur, düşük faiz bitiyor. Yarın daha düşük faize, istikrarlı bir kura ve döngünün sonunda sürdürülebilir bir ekonomiye sahip olmak için bugün herkes kurunu güçlü tutuyor.

Liralaşma konusu bu yüzden önemli.

Ancak bu stratejinin gidişatı konusun elbette başka bir tartışmanın konusu. Yani dövize bağlı mevduat opsiyonu vererek, faizleri yapay şekilde düşük tutmaya çalışarak mı Lira tercih edilen bir para birimi olur yoksa ona başka şekilde mi istikrar kazandırmak gerekir?

Sözün özü, dünya değişiyor. Artık tersine kur savaşları başladı. Bir süreliğine böyle. Artık alırken ucuza almaya çalışıyor herkes. Çünkü her şey pahalı.

Her yerde enflasyon var.

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ! (0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!