Bundan 50 yıl önceki uçakla seyahatleri ve kabiniçi koltuk tasarımlarını günümüzle kıyaslamanın anlamı da yok, faydası da. Şık elit bayan ve beylerin, kalabalık olmayan meydanlardan geçip uçaklara bindikleri, pahalı ikramlar aldıkları yıllar çok geride kaldı. O dönemlere göre uçak fiyatları çok ucuzladı ama havalimanları da çok fazla kalabalıklaştı. Uçakların içi de yoğunlaştı. Koltuklar sıklaştı, küçüldü ve aralar daraldı. Artık tüm tasarımlar, first ve business koltuklar bile bu kalabalık düzene göre yapılıyor.

Öte yandan uçakla seyahatlerin önümüzdeki yıllarda nasıl bir hal alacağını kestirmek, tahmin etmek halen daha zor. Beş yıl önceki havayoluyla seyahatin geleceğine dair tahminlerle, 2018’deki gelecek projeksiyonları bile örtüşmüyor. 1950’li yıllarda başlayan jet çağından bu yana havada tek değişmeyen ise ortalama 800 km/saat olan uçak hızı...

Her gün çeşitli ağırlık ve uzunlukta, farklı alışkanlık ve kültürden gelen değişik milletlerden, binlerce yolcunun oturup, kalktığı, uzandığı, zaman geçirdiği uçak koltukları, havacılık endüstrisinin de en fazla gündeminde olan bir konu. Havayolları, uçak ve koltuk üreticileri hem yolcu alışkınlıklarını ve deneyimlerini, hem de teknolojik gelişmeleri takip ederek neredeyse her sene farklı bir koltuk modelini endüstriyle tanıştırıyorlar. First, business, premium ekonomi ve ekonomi sınıfı için değişik kategorilerde ve farklı fiyatlarda koltuk modelleri üretiliyor.

Uçak koltuğu, havayolu ile yolcunun en fazla yakınlaştığı ve uzun süre irtibatta kaldığı en hassas nokta olmakla birlikte yolculukların konforunu belirleyen en önemli etkenlerin de başında geliyor. Dolayısıyla önemi sanılandan ve tahminlerden çok daha öte. Havayollarının kârlılığı içinde koltuk tasarımı, aralığı, çeşitliliği, hafifliği, dayanaklığı ve kullanılan malzemeleri hayati önem taşıyor.



Havayolları açısından bakıldığında dünyanın önde gelen şirketleri, rakipleriyle yarışta bir adım önde olmak, seyahat konforunu arttırmak için koltuk tasarımı üzerine yapılan araştırmalarla yakından ilgileniyorlar. Bu sebeple de belli periyodlarda koltuklarını değiştiriyorlar. Düşük maliyetli havayolları (Low cost airlines) ise teknolojik gelişmeler ve yeni tasarımlar sayesinde operasyon bedellerini düşürmek için uçakların ağırlığını hafifletmeyi, koltuk sayısını artırmayı, hatta kısa hatlarda ayakta, dikey yolculuk modelleriyle yakından ilgileniyorlar. Uluslararası sivil havacılık otoritelerinin de zaman zaman gündemine bu tarz çalışmalar, araştırmalar gelebiliyor.

Bazı havayolları ise konunun önemine binaen hem kendi tecrübelerinden hareketle yeni koltuklar tasarlayıp üretmek, hem de koltukların maliyetlerini aşağı çekmek için yatırım yapıyor. Türk Hava Yolları ve iştiraki THY Teknik A.Ş.tarafından ortak kurulan TSI şirketini, bu konuda örnek olarak gösterebiliriz.


Yolcular açısından baktığımızda ise durum çok farklı. Ama geleneksel bir havayolunun first veya ekonomi sınıfında uçan yolcu da, düşük maliyetli şirketlerle yola çıkanda mali külfetine katlandığı ölçüde seyahati mutlu bitirmek istiyor.

ORTA KOLTUK SENDROMUNA ÇARE YOK

Havayolları yolcularını konforunu düşünürken, yolcular ise kendi konforları için beklentilerini karşılayan havayollarını seçiyor. İletişim çağının geldiği son nokta itibariyle artık koltuklar uçuş öncesi yolcu tarafından seçilebiliyor. Bu açıdan sorumluluğu azalan havayolları, bu defa kabin içinde konumuna göre koltuklara değer biçerek, pazarlamaya başladı. Bazı havayolları koltuk seçimine ücret uygularken, şimdilik bazıları ücret almıyor. Yolcular ise seyahat öncesi genelde uçağın modeline, markasına, üretim tarihine bakmıyor. İlk akla gelen, koltuk seçimi olurken, imtina edilen yer de orta koltuk oluyor. Öyle ki birçok yolcu orta koltukta oturmamak için erkenden arayış içine giriyor. Fakat henüz ortak koltuk sendromunu ortadan kaldıracak uygulanabilir bir tasarım yok.

EN ÇOK HANGİ KOLTUK TERCİH EDİLİYOR ?


Koltuklarla ilgili yapılan araştırmalar ise her dönemde farklı sonuçlar doğurabiliyor. Skycanner bilet arama motorunun 1000 yolcu üzerinde yaptığı araştırmada, yolcuların en çok cam kenarı 6A numaralı koltuğu tercih ettiği ortaya çıkmıştı. Aynı araştırmaya göre en sevilmeyen koltuk ise 31E. Acil çıkış kapılarının önleriyle, en arkadaki koltukların arkaya yatmaları limitli olduğu için yolcular buralarda oturmayı sevmiyor. Tuvalet yakınında oturmayı da kimse istemiyor. Easyjet’in 10 bin yolcuyla yaptığı ankete göre ise en çok tercih edilen koltuk 7-F cam kenarı. Aynı ankette yolcuların yüzde 59’u cam kenarında yolculuk etmek istiyor. Cam ve koridor kenarı tercihi milliyetlere göre değişkenlik arz edebiliyor. Ama orta koltuğun hiç bir durumda alıcısı yok. Havayollarının buraları daha düşük fiyatlara satması halinde tercih edeni olabilir!



TEKNOLOJİ İYİ, ALAN DAR!

1970 ve 1980'lerde Boeing 747 jumbo ve ilk Airbus modelleriyle uzun süreli uçuşlarda koltuk genişliği standardı 45.7 santimetreye yükseldi. 1990'larda Boeing 777 ve 2000'lerde de Airbus A380 superjumbo modelleriyle standartlar 47 santimetreye kadar çıktı. Teknolojinin gelişmesiyle uçak koltukları, kemer ikaz ışıkları, açılır-kapanır masa, koltuk cepleri, ekran, kulaklık girişi, kafa ve bel desteği gibi çeşitli yardımcı araçlarla donatılıp konfor artırıldı. Elbette önce üst sınıflarda ortaya çıkan, sonra alt sınıflara doğru yaygınlaşan uç örnekler de var. Mesela, 2017 yılının gözdesi ise Airbus A350-1000 uçaklarındaki Q-Suit koltuklar.
Bir ailenin veya iş sınıfının karşılıklı şekilde oturup sosyalleşebileceği, yemek yiyebileceği bu özel konsept, Qatar Havayolları'nın da tanıtımında oldukça etkili oldu.

KOLTUK ARAYIŞI DEVAM EDİYOR

Bu yıl Hamburg’da yapılan kabin içi ekipmanları fuarında koltuklar yine ön plandaydı. Yolcuların daha konforlu şekilde seyahat etmesini sağlamak birçok proje tanıtıldı. Bunlardan RockwellCollins imzalı iki yeni koltuk projesi “Kristal Kabin Ödülü” kazandı. Bu tasarım business ve ekonomi sınıfını ayıran bölmede kullanılan özel bir duvardı.


Bu duvar sayesinde arkasında oturan ekonomi yolcusunun kabin bagajı ve kendisi için yeterli ayak boşluğu olacak şekilde eğilmesi amaçlı bir tasarımdı. RockwellCollins’in ikinci projesi ise “ValkyrieBed” isimli projeydi.


Tasarımcısının “Şampiyonların Uçuş Odası” olarak tanıttığı model, yolculara harika bir uyku sunuyor. Arka veya ön tarafındaki yolcuyu rahatsız etmeyecek şekilde tasarlanmış, olduğu yerde yatak haline dönüşen süit koltuk projesi.

İLGİNÇ KOLTUK TASARIMLARI

İtalya merkezli bir koltuk üreticisi olan Aviointeriors, ürettiği fakat hiçbir havayolu tarafından tercih edilmeyen ‘standup’ oturma konseptini güncelledi. İtalyan firmanın tasarladığı dikey olarak katlanan ve uçak içinde daha kolay hareket etmeyi destekleyen ekonomi sınıfı koltuklar, sinema tarzı koltuk arayışı olarak da değerlendirilebilir. Daha önce de ‘Skyrider 2.0’ isimli proje gündeme gelmişti.



Uçakta daha az yer kaplayacak olması sebebiyle tercih edilebileceği düşünülüyordu. Fakat yarı oturur, yarı ayakta olan bu model için herhangi bir havayolu adı telaffuz edilmedi. Daha önemlisi sivil havacılık otoritelerinden de bu tasarıma onay verildiğine dair bilgi paylaşılmadı. Artan petrol fiyatlarına bağlı olarak, bilet fiyatları havacılıkta konforu değil de sadece ulaşımı ön plana çıkarırsa, kısa hatlarda bu tarz koltuklar ön plana çıkabilir.

Havacılık endüstrisinin ideali ise her yolcunun vücuduna mükemmel uyum sağlayan koltuklar tasarlamak, standart uçak kabinlerinde bile uyku odaları koyabilmek. Ancak henüz kabin içinde istenen koltuk konforu yakalanabilmiş değil. Eğer kabin içinde yolcuyu mutlu edecek koltuk tasarım başarılırsa, havayolları için de altın çağ diyebileceğimiz yeni bir dönem başlamış olabilir.

 

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!