Kurban Bayramınız kutlu olsun

'Suretten Surete Osman Hamdi Bey’den Günümüze Portre Örnekleri' adlı sergi, Küçükçekmece Belediyesi Cennet Kültür ve Sanat Merkezi Sergi Salonu’nda sanatseverlerle buluşuyor. Sergide, Osman Hamdi Bey’den günümüzün genç sanatçılarına dek toplam 77 sanatçının birer portre eseri yer alıyor. UNESCO etkinlikleri kapsamında, Osman Hamdi Bey’i Ölümünün 100. Yılında Anma programında yer alan sergi, 16 Mart tarihine kadar izlenebilecek. Serginin küratörü Erkan Doğanay sorularımızı yanıtladı...

GAZETE HABERTÜRK / HÜLYA KÜPÇÜOĞLU

Serginin oluşum sürecinden bahsedebilir misiniz?
Portre ve otoportre olarak iki ayrı başlık altında olmasını planlayarak çalışmaya başladığımız bir ön projeydi bu. Ressamların figür üzerine eğilimlerini, teknik ve üsluplarını, sanatsal yaklaşımlarını, özellikle portrede özne ile ilişkilerini dikkate alarak bir listemeye gittik. Birinci çalışma tamamlandı önümüzdeki dönemlerde de “otoportre” üzerine bir sergi hazırlığımız olacak. Konu figür ya da daha belden yukarı haliyle portre olunca, Osman Hamdi Bey bir başlangıcı oluşturmalıydı. UNESCO takvimi de yardımcı olunca, Osman Hamdi Bey’i Ölümünün 100. Yılında Anma programına dahil edilince böylesi bir sergiyi Osman Hamdi’den başlatarak günümüze taşımak doğru bir yaklaşım olacaktı. Ki zaten figür denilince Osman Hamdi bir milat kabul edilir. “Suretten Surete” başlıklı bu sergiyi özel bir tema olarak portreyle sınırlandırarak ele aldık ve figürü stilistik açıdan incelerken, klasikten çağdaş eğilimlere dek genel çerçevesini çizmeye çalıştık.

'HİYERARŞİK BİR DURUM SÖZ KONUSU'

• Figürü stilistik açıdan incelemeyi biraz daha açabilir misiniz?
Sanatçıların, bilinen stillerini karşılayan işlerine yer vermeye çalıştık. Mesela Sabri Berkel’in klasik figürlerinden değil de, kübik formlarla minimale geçişe hazırlandığı dönemde yaptığı bir çalışmasına yer verdik. Sanatçıları dönemlerine göre değerlendirdiğinizde, klasik sanat anlayışı ile yapılmış figür ya da portrelerin akımlarla birlikte nasıl evrildiğini ve günümüz anlayışına geçtiğini kronolojik olarak görebilirsiniz. Sergide yer alan portrelerin birkaç başlıkta istatistiğini yaptığımızda mesela; biriki örnek dışında neredeyse portrelerin tamamında öznelerin ağızlarının kapalı olduğunu görürsünüz. Hiçbir figür konuşurken, gülerken ya da daha başka nedenlerle ağzını araladığı anda resmedilmemiştir. Klasik Batı sanat anlayışında olan bir hiyerarşik durum söz konusudur aslında. Bu durum, yüksek sınıftan kimselerin resimleri yapılırken ağızlarının açık yapılamayacağını, ama alt sınıftan insanların her türlü biçimde resmedilebilmesini kendiliğinden yaratmıştı. Gülerken, ağlarken ya da daha başka yalın halleri ile sıradan insanlar resmedilebiliyorlardı. İlk başlarda saraya yakın çevrelerde başlayan ve Batı eğitimi ile resim yapan isimlerin resimlerine baktığımızda da bu ifade ile karşılaşırız. Varolduğu çevreyle ilişkili gelişen resim sanatımız bazı unsurları farkındalıksız bir biçimde geleneğe dönüştürerek, kuşaklara aktararak yolculuğuna devam etti.

'ANTİK SANATA DAYANAN BAĞ VAR'

Peki hangi noktadan hareketle serginin portreler üzerine olmasına karar verildi? Dünya sanat tarihinde portrenin hemen her toplumda özel bir karşılığı var. Portre sanatı, insanlığın en arkaik dönemlerinden modern, çağdaş deneyimlerine varıncaya dek inanç, güç, ölümsüzlük gibi sosyo-politik, ekonomik, kültürel ve sanatsal sahalarda bir temsilden öte daha farklı anlamlar içerir. Betimleme, gösterme, sunma, sergileme gibi özelliklere sahip olan portre sanatı, zaman içinde yöneticilerin, soyluların ve kralların hizmetinde olmaktan çıkmış, diğer sosyal gruplara ait insanlara, zanaatkârlara, banker, bilge ve sanatçılara hitap etmeye başlamıştır. Ölümün aile ve toplumsal kültür üzerindeki etki ve sürecinin portrecilikle yakın bir bağı vardır ve bu bağ arkaik toplumlara, antik sanata dayanmaktadır.

• Sergiye katılacak olan sanatçı isimleri neye göre belirlendi?
Çalışmalarında figürü özel bir yere taşıma kaygısı güden, sanatsal derdi figür olan sanatçılardan bir liste oluşturdum ve bu sanatçıların üretimleri ile ilgili bir kazı çalışmasına koyulduk. Elbette sonrasında bu sanatçıların en önemli eserlerini toparlamaya, iz sürmeye koyulduk. Hafızalarda yerini koruyan portrelerin yanısıra sanatçı katalog ve kitaplarında devam eden araştırmalar neticesinde liste şekillenmeye başladı.

'77 SANATÇININ BİRER ESERİ VAR'

• Sergi kimlerin koleksiyonundan derlendi?
Portre-otoportre alanında en önemli koleksiyonerlerden birisi olarak başta Ahmet Merey Koleksiyonu’ndan oldukça faydalandım. Demsa Koleksiyonu, Mustafa Taviloğlu Koleksiyonu, Can Has Koleksiyonu, Hüma Kabakçı Koleksiyonu, Ara Güler Koleksiyonu, Doğan Paksoy Koleksiyonu, Resul Aytemür Koleksiyonu, Komet, Hacettepe Üniversitesi Müzesi gibi koleksiyonlardan derlendi.

• Sergi kaç bölümden oluşuyor?
Yetmişyedi sanatçıdan birer eserin yer aldığı seçki, dört başlık altında izleyiciye sunuldu. Birinci bölüm “Uzaktaki Yakınlar”. Genellikle istek ve siparişler üzerine yapılmış, sanatçı ile resimdeki özne arasında bir bağ ya da derin bir dostluk görülmeyenler... İkinci bölümde sergilenen “Yakın Portreler”de, genellikle ressamın aile bireylerini görmekteyiz. Üçüncü bölüm “Ressam Portreleri”; bu bölümde ressamların birbirlerini resmetmelerini mekânsal açıdan da inceleyebiliriz. Çünkü başlıkla sergilenen eserlerin bir çoğu atölye sohbet ya da ziyaretlerinde modellik yapılması sonucunda üretilmiş çalışmalar. Fotoğraf kullanımı ya da eskize pek başvurulmadığı anlaşılmakta. Son bölümde ise diğer sanat disiplinlerinden bilinir isimlerin yüzleri yer almakta. “Portredeki Sanatçı” başlığı altında sunulan bu bölüm, Sait Faik’ten Ara Güler’e, Cahit Külebi’den Danyal Topatan’a ortak hafızalarda şekillenebilen isimlerle izleyiciyi buluşturmakta.

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!