Ucuz Heyecanlar’ kült olur

Kerem Akça / keremakca@haberturk.com

Günümüz Amerika’sında yamyamlığın, arkadaşını para için satmanın, kendi parmağını kesmenin, hissetmeden cinsel ilişkiye girmenin zorunluluk haline geldiği, yaşamın ‘hayati’ süreçlerden geçtiği sosyolojik düzenin çarpıcı tanımı. E.L. Grant’in ilk filmi “Ucuz Heyecanlar”, “House on Haunted Hill”i ‘kan gölü’ne çevirip istismar filmlerinden beslenen bir B sınıf eğlencesine, sıradan bireyleri şiddete yönlendiren toplumu eleştiren bir ucuz zevk resitaline döndürüyor. Böylece karşımıza hem haylaz bir korku beyni, hem de kült olma ihtimali yüksek bir oyunlu splatter film örneği çıkıyor. Filmi 13-23 Şubat 2014 tarihleri arasında düzenlenen 13. !f İstanbul Uluslararası Bağımsız Filmler Festivali’nde izledim.

William Castle “House on Haunted Hill”e (1959) imza attığında, Vincent Price’ın canlandırdığı tekinsiz karakterin ‘oyun’u karşısında tüylerimiz diken diken olmuştu. Lüks malikanesine insanları ‘perili ev partisi’ için davet eden şımarık milyoner Fredrick Loren, bu zengin eğlencesinin adını da koyuyordu: ‘Geceyi benim evimde geçirirseniz, her birinize 10.000 dolar vereceğim’. Bunu takiben korkutma numaralarından oluşan ve sağ kalmak için verilen mücadeleye odaklanan ölümcül bir oyun start alıyordu. Hatta 2000’ler korku sinemasında bilgisayar çağına paralel olarak “Ölüm Bizi Gözetliyor”den (“My Mittle Eye”, 2002) “Paintball”a (2009), “Ölüm Çarkı”ndan (“Inshite miru: 7-kakan no desu gêmu”, 2009) “Halloween: Diriliş”e (“Halloween: Resurrection”, 2002) kadar birçok eser bu modeli kullandı.

ARTIK ARİSTOKRASİNİN DEĞİL BURJUVAZİNİN OYUNLARI VAR

En son “Katliam Gecesi” (“You’re Next”, 2012) ile sinemalarımıza konuk olan Adam Wingard’ın yanında çalışmış E.L. Katz ise burada çılgın ve sınır tanımayan bir kara komedi görünümlü splatter filminin sözünü veriyor. Diyalogların öne çıktığı bir İngiliz komedisi gibi başlayan eser, alışkanlık yapan işçi sınıfı tanımını akla getirip ‘yedi gün sonra evin boşaltılacak’ gibi bir ‘fakir motivasyonu’ ile yola çıkıyor.

İki arkadaş, bir gece kulübünde ‘mafya patronu’ kıvamında zengin bir adam ve onun eşiyle karşılaşıyorlar. Bu ‘burjuva’ sınıfına aitmiş gibi gözüken tipleme yoluyla ‘para’ arayışına giriş ise modern bir dairede, ‘burjuvazi oyunları’ kıvamında canlanıyor.  Clin ve Violet, sanki Castle’ın Vincent Price’ı kullanma şeklini sosyolojik düzeni aşağıya çekerek gerçekleştiriyor. Başlangıçta gece kulübünde ışıkların kör ettiği, renk filtresinin içeri girdiği yapı, ardından ‘sakil’ olanın üzerine gidiyor. Pat Healy, Sara Paxton, David Koechner ve Ethan Embry kendilerine düşen ‘rekabetçi’, ‘kullanılan kadın’ ve ‘iktidar’ gibi kavramları üzerlerine müthiş bir coşku ile giyiyorlar.

UCUZ ZEVKLER PEŞİNDE

Şiddet, Herschell Gordon Lewis’in ‘gore’ (kah pıhtısı) dozajı yüksek istismar filmlerini akla getirirken, ev içinde rekabete girmek esas meseleye dönüşüyor. Aynen “House on Haunted Hill”, “Paintball” veya “Ölüm Bizi Gözetliyor”da olduğu gibi, her şey kapalı veya açık bir mekana sıkışıyor. Tabi tek fark “Ucuz Heyecanlar”ın (“Cheap Thrills”, 2013), isminin nükteli yaklaşımıyla ‘ucuz heyecan’, ‘ucuz zevk’, ‘ucuz gerilim’ yaşatma adına yaptıklarıyla aradan sıyrılması. Lewis’in çok sevdiği grafik şiddete odaklanarak çerçevesini belirleyen ‘splatter film’ alanında oyunlu bir iş böylece tüm haylazlığıyla canlanıyor.

Asla bir ‘Jigsaw’ çıkıp birilerini doğramıyor, aksine alt sınıfa mensup iki arkadaş birbirine girip ‘Testere’nin (‘Saw’) mantığında olup biteni teknolojisiz canlandırıyor. Hideo Nakata’nın bu formüle kattığı ruhsuzluğu da görmüyoruz. Her aşamada farklı bir katman, açgözlülük, paragözlük ortaya çıkıyor. Film de buradan aslında ‘kan’ oranı yüksek sahnelerle yol alıyor. Asla kendini ciddiye alıp günümüzün ‘şiddet pornosu’ olarak anılan eserlerine yaklaşmıyor. Gore dozajını arkaya itmeden Wes Craven’ın 70’lerdeki işlerindeki ‘içeriden, gerçekçi hikaye’ ve ‘üzerine uğraşılmamış kitsch görsellik’ten besleniyor. Popüler bir türün veya somut bir katilin peşinde koşmuyor.

KENDİNİ CİDDİYE ALMAYAN BİR KÜLT TANIMI

Katz, oyunlu splatter komedisi, korku-komedi veya kara komedi deyişiyle anılabilecek, rehine mizansenini andıran bir ev kullanımını benimsiyor. Bunun finale kadar yamyamlıktan cinsel sapkınlığa uzanan birçok uçlardan dolaşan yoldan geçmesi çekici. Özellikle de bu sahnelerde doyumsuz anlar yanımıza kar kalıyor. Adam Wingard etkisi böylece canlanıyor. Ama onun üzerine Sam Raimi’nin ‘Evil Dead’ serisindeki mizahı sıçrıyor sanki.

Klasik bir dünyada akan, doğallıktan, şiddetten beslenen bir gerilim, gerçek bir sınıfsal yozlaşmaya, herkesin kendini elinde oynattığı bir sosyolojik düzene dikkat çekiyor. Toplumsal şiddetin çıkabileceği noktaları, ‘kan gölüne yol açan kıvılcım en beklenmedik anlarda çakılabilir’ diyerek yorumluyor. “Ucuz Heyecanlar”, Big Brother and the Holding Company’in, 1968’de miras bıraktığı acid/saykodelik rock albümü Cheap Thrills’i de esas alıyor. Böylece aslında rock ile oyulmuş şiddet gösterisi, ‘porno’suna kaymadan işlemlerini ‘keyif’le yapıyor. Kendini ciddiye almayarak, ‘Otel’ ve ‘Testere’ sonrası üreyen birçok istismar filmi yönetmenine haddini bildiren bir ‘kült tanımı’na imza atıyor. Üstelik teknolojik bağları bir kenara bırakıp sanki 70’lerdeymiş izlenimi yaratarak…

FİLMİN NOTU: 6

Künye:

Ucuz Heyecanlar (Cheap Thrills)
Yönetmen: E.L. Katz
Oyuncular: Pat Healy, Ethan Embry, Sara Paxton, David Koechner
Süre: 86 dk.
Yapım yılı: 2013

KEREM AKÇA’NIN !F İSTANBUL FİLMLERİ İÇİN YILDIZ TABLOSU:

Akşamdan Kalanlar (Drinking Buddies): 5.5
Bedenindeki Gözyaşlarının Garip Rengi (L’étrange Couleur des Larmes de Ton Corps / The Strange Color of Your Body’s Tears): 7.4
Büyük Usta (Yi Dai Zong Shi / The Grandmaster): 7.2
David Lynch: Meditasyon, Yaratıcılık, Huzur (David Lynch: Meditation, Creativity, Peace: 0.6
Dom Hemingway: 5.5
Gabrielle: 5.5
Gece Planı (Night Moves): 4.5
Genç Kız ve Boksör (Cutie and the Boxer): 5.5
Good Vibrations: 4
İntikam (Blue Ruin): 3.2
İşte Yaramazların Dansı (El Vals de Los Inutiles): 2.9
Karanlığı Savuşturmak için Bir Büyü (A Spell to Ward Off the Darkness): 7.9
Kısa Dönem 12 (Short Term 12): 4
Kısa Film (Kurte Film): 0.6
Kıvırcık Saç (Pelo Malo / Bad Hair): 3
Köstebek Şarkısı: Gizli Ajan Reiji (Mogura No Uta - Sennyû Sôsakan: Reiji / The Mole Song: Undercover Agent Reiji): 7
Mavi Dalga: 4.5
Meydan (Al Midan / The Square): 5
Öteki (The Double): 9.4
Pislikler Çetesi (The Dirties): 4.5
Sarsıntı (Concussion): 3
Sınırsızlar Kulübü (Dallas Buyers Club): 4
Siddharth: 2.3
Şu An Muhteşem (The Spectacular Now): 3.2
Tuhaf Kedicik (Das Merkwürdige Kätzchen / The Strange Little Cat): 9.2
Uzun Boylu Adam Mutlu Mu? (Is The Man Who is Tall Happy?): 4
Yüz Küçük Balık Yüz (Swim Little Fish Swim): 3.5

Not: Yıldızlar 10 üzerinden verilmektedir. Festival süresince güncellenecektir. Filmler hem festival kapsamında hem de yurt dışı festivallerde izlenmiştir.