SIRADAKİ HABER
ABD, 2015 yılında nükleer anlaşma çerçevesinde kaldırdığı İran yaptırımlarının deniz taşımacılığı, finans ve enerji alanlarını kapsayan ikinci bölümünü dün itibarıyla uygulamaya başladı. Bu durum, İran ile ticaret yapan ülkeleri de doğrudan etkileyecek. Türkiye, yaptırımlardan geçici muaf tutulan 8 ülke arasında yer alırken, gelişmelerin yeni dönemde ticarete nasıl yansıyacağı değerlendiriliyor.

İran'ın en fazla ithalat yaptığı ülkeler arasında Çin, geçen yıl 18,6 milyar dolarla ilk sırada gelirken, bu ülkeyi 4 milyar dolarla Güney Kore, 3,4 milyar dolarla Almanya, 3,2 milyar dolarla Türkiye ve 2,6 milyar dolarla Hindistan izledi.

Ülkenin ihracat rakamlarına bakıldığında, Çin 18,5 milyar dolarla başı çekerken, Hindistan'a 11 milyar dolar, Güney Kore'ye 8 milyar dolar, Türkiye'ye 7,5 milyar dolar, İtalya'ya 3,8 milyar düzeyinde ürün satışı gerçekleştirildiği dikkati çekti.

İran Ulusal Petrol Şirketine göre, ülkenin yaklaşık 150 milyar varil ham petrol ve 33,5 trilyon metreküp doğal gaz rezervi bulunuyor. Türkiye'nin toplam petrol ithalatı ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu verilerine göre, geçen yıl 42 milyon 653 bin ton oldu. İran'ın, 2017'de Türkiye'nin ham petrol ithalatındaki payı yüzde 44,6, toplam petrol ithalatındaki payı ise yüzde 26,9 olarak hesaplandı.

TÜRKİYE-İRAN DIŞ TİCARETİ

Türkiye'nin geçen yıl İran ile ticaret hacmi 10,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, bu yılın 9 ayında söz konusu rakam 7,5 milyar dolar olarak kaydedildi.

İran ile Türkiye arasında 2012 yılından beri düşüş trendinde olan ikili ticaret, 2016 yılında 9,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmişti. 2017 yılında ise ithalat artışı dolayısıyla dış ticarette artış oldu.

Türkiye'nin İran'a ihraç ettiği ürünler arasında karayolu taşıtları için aksam, parça ve aksesuarlar, altın, motor aksam ve parçaları, çinko cevherleri, otomobil, tütün ve hijyenik eşyalar başı çekiyor. Ülkenin İran'dan ithalatında ise kimyasallar ile işlenmemiş çinko ve alüminyum, demir veya alaşımsız çelikten yarı mamuller, kabuklu meyveler önde geliyor.

"TÜRK LİRASI KULLANMAK ZORUNDA KALACAKLAR"

İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) İç Politika Koordinatörü Mehmet Koç, söz konusu yaptırımlara Türkiye taraf olmasa da iki ülke ticari ilişkileri açısından birtakım sorunlar doğabileceğini söyledi.

Koç, İran'ın bankacılık sisteminin uluslararası sistemden dışlanmasının, ekonomik ilişkilerini de sıkıntıya soktuğunu belirterek, şöyle devam etti:

"Uluslararası bankacılık sisteminin dışına itilmesinin yanı sıra İran'ın dolarla ticaret yapma kısıtı da var. Bu durum İran'ın elini zora sokuyor. Petrol ve doğal gaz satışı uluslararası sistemde dolar üzerinden yapılıyor. Biz her durumda İran gaz ve petrolünü almaya devam edeceğiz. Türkiye, geçici olarak yaptırımlardan muaf tutulacak 8 ülkeden biri, ancak bu noktada dolarla ödeme mümkün olmayacak."

İran'ın para birimi riyal ile uluslararası ticaret yapmasını kısıtlayan ABD'nin uygulamalarına işaret eden Koç, Türkiye ve İran arasında yerli para birimiyle ticaretin sürdürülmesine ilişkin görüşmelerin devam ettiğini bildirdi.

Koç, İran'a yönelik finansal yaptırımların, ülkeyi Türk lirasıyla ticaret yapmaya yöneltebileceğini vurgulayarak, "İran tarafı için Türk lirasıyla ticaret yapmaktan başka çare gözükmüyor. İkinci aşama yaptırımların devreye girmiş olması başka bir seçenek bırakmıyor. İran, en azından Türkiye'den temin ettiği temel ihtiyaçlarda Türk lirası kullanmak zorunda kalacaktır." dedi.

Yaptırımların, İran halkıyla devletinin arasını açmayı amaçladığını savunan Koç, "Tahran yönetiminin Türkiye, Rusya ve Çin gibi ülkelerden beklediği, bu haksız dayatmanın karşısında durmaları. Türkiye de komşu ülke olarak, çıkarları doğrultusunda ticaretini sürdürmek istiyor." değerlendirmesinde bulundu.

"YAPTIRIMLAR, İRAN İÇİN TÜRKİYE'NİN ÖNEMİNİ ARTIRIYOR"

Türk-İran Sanayici ve İşadamları Derneği Başkanı Perihan Fatih de ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarında, başta Avrupa Birliği (AB) ülkeleri olmak üzere dünyanın tutumunun önem taşıdığını söyledi.

İran'ın bankacılık sistemini hedef alan yaptırımların iş insanlarının işlerini yakından etkilediğini vurgulayan Fatih, İran ile ticaret yapanların ödemelerini almakta zorluk yaşadığını dile getirdi.

Fatih, ödemelere ilişkin sorunların iki ülke ticaret hacmine de yansıdığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Yaptırımlar arttıkça aslında İran için Türkiye'nin önemi de artıyor. Yaptırımlar, Türkiye için bir fırsat olabilir. Birçok Avrupa firması yaptırımlardan dolayı İran ile direkt ticaret yapmaktan çekinebilir ve Türkiye'deki aracı ticaret firmalarıyla iş yapabilirler. Daha önce bu örneklerle karşılaşmıştık. Dolayısıyla Türkiye'deki firmalar bu yaptırımları avantaja çevirebilir."

Yerel para birimiyle ticaretin çok yaygın olmadığını, iş insanlarının daha çok avroyu tercih ettiğini belirten Fatih, "Yerel para birimiyle ticarete yönelik düzenlemeler yapılırsa iş insanları için çok daha iyi olur. Her iki ülkeyle iş yapanlar için büyük avantaj sağlar." diye konuştu.

TÜİK verilerine göre Türkiye-İran Dış Ticaret Değerleri (bin dolar)

Yıllar

İhracat

İthalat

Hacim

Denge

2008

2.029.760

8.199.689

10.229.449

-6.169.929

2009

2.024.546

3.405.986

5.430.532

-1.381.440

2010

3.044.177

7.645.008

10.689.185

-4.600.831

2011

3.589.635

12.461.532

16.051.167

-8.871.897

2012

9.921.602

11.964.779

21.886.381

-2.043.177

2013

4.192.511

10.383.217

14.575.728

-6.190.706

2014

3.886.190

9.833.290

13.719.480

-5.947.100

2015

3.663.760

6.096.242

9.760.002

-2.432.482

2016

4.966.176

4.699.777

9.665.953

+266.399

2017

3.259.270

7.492.104

10.751.374

-4.232.834

2018 (ocak-eylül)

1.825.185

5.664.349

7.489.534

-3.839.164



 

 

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(1)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!
  • Misafir 2018-11-07 01:07:35