SIRADAKİ HABER
- Getty Images
HDP Eş Genel Başkanı Pervin Buldan

Türkiye 24 Haziran seçimleriyle parlamenter sistemden cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçti. Klasik bir başkanlık sisteminden ziyade, yetkilerin "tek elde toplanması", denge-denetleme ayağının eksik olduğu gerekçesiyle (Cumhur İttifakı ortağı MHP hariç), muhalefetin karşı çıktığı sistem tartışmaları soğumadan, Mart 2019'da yapılacak yerel seçimlere dönük "ittifak" senaryoları tartışılmaya başlandı.

MHP, Cumhur İttifakı'nı, yerel seçimlere de sürdürme niyetini, açıkça ilan etti. İttifak çağrısı yapan ikinci parti ise birçok eski yöneticisi ve bir milletvekili cezaevinde bulunan, hemen hemen tüm belediyelerine kayyum atanan HDP oldu.

HDP Eş Genel Başkanı Pervin Buldan, Meclis'in yeni dönemindeki ilk grup toplantısında, "Tıpkı parlamentoda çoğunluğu kaybetmeleri gibi yerellerde de AKP'nin mutlak iktidar planı boşa çıkarılabilir. Bunun için demokrasiden yana olan mevcut gidişattan rahatsız ve mağdur olan herkesin, tüm kesimlerin yerel seçimlerde ortak hareket etmesi, güçbirliği, ittifak yapması demokrasinin geleceği açısından önem taşımaktadır. Karşımızda faşizm bloku var" diyerek ittifak çağrısı yaptı.

Buldan'ın bu açıklamasının ardından parti içinde de bir süredir konuşulan ittifak senaryolarını ve tartışılan formülleri derledik:

Yeniden kayyum endişesi

Bir önceki seçimlerde Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) listelerinden belediye başkanı seçilen HDP'li belediyelerin tamamına yakınına 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından devlet tarafından "teröre destek" oldukları gerekçesiyle kayyum atanmış, çok sayıda belediye başkanı da tutuklanmıştı.

HDP, yerel seçimlere bu kez kendi ismiyle katılmaya hazırlanıyor.

Partinin güçlü olduğu Doğu-Güneydoğu'daki partili belediye başkan adaylarının yeni dönemde de seçilmesi halinde yeniden kayyum tehdidi altında olacağını düşünen HDP'de, "demokratik güçlerle işbirliği ve gerekirse ittifak" yapılması görüşü ön planda.

HDP'nin bu kaygılarını tetikleyen en önemli unsur ise AKP'den gelen "Kandil'le ilişkili isimlerin belediye başkan adayı olmasına izin verilmeyeceği" yönündeki açıklamalar.

Genel seçimlerde bölgeden beklenenin çok üzerinde oy alan MHP'nin lideri Devlet Bahçeli de, AKP-MHP ittifakı ile HDP'nin elindeki belediyelerin alınması hesabı yapıyor.

İşte bütün bu durumu dikkate alan HDP, güçlü bir ittifak ve "anti-AKP" bloğu oluşturmanın önemine inanıyor. HDP'nin olası ittifak ortağında aradığı en önemli kriter, "AKP-MHP ittifakının karşısında yer alınması" ve demokratik adaylarla yola çıkılması.

Ancak genel ve yerel seçimlerde sol-sosyalist küçük partilerle güçbirliği yapan HDP'nin ittifakta ortaklaşmak istediği esas parti CHP.

Daha çok İYİ Parti ile ittifaka yakın duran ve genel seçimlerde de bu nedenle HDP'yi ittifaktan dışlayan CHP'nin de AKP-MHP ittifakı tarafından zaten "kriminalize" edildiğine dikkat çeken HDP kaynakları, özellikle Kürt nüfusun yoğun olduğu İstanbul, İzmir, Mersin, Adana gibi illerde CHP ile "tavanda" olmasa da tabanda ittifak yapılabileceğine dikkat çekiyorlar.

- AFP
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ve İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu

'Kılıçdaroğlu'nun duruşu bizim için önemlidir'

İttifak için CHP'nin "mesafeli" tutumu nedeniyle üst düzeyde bir iletişim kurulmasa da iki parti arasındaki oy geçişkenliğini anımsatan HDP'liler, yerel ölçekte ittifak temaslarının yürütülebileceğini ve birçok yerde AKP ve MHP ile başkanlık mücadelesi vermek durumunda kalacak olan CHP'nin bu seçeneğe tümüyle kapıyı kapatamayacağına işaret ediyorlar.

TBMM'nin yeni yasama yılının açılışından sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın parlamentoda HDP dışındaki tüm siyasi partilerin liderlerini "çay içmeye" davet ettiğini, ancak CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun bu daveti reddederek, kuliste o toplantıya katılmak yerine cezaevinden tahliye olan partisinin İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu ile Meclis kulisinde oturmayı tercih ettiğini anımsatan HDP kaynakları, "Kılıçdaroğlu'nun bu duruşu bizim için önemlidir. Eğer HDP de o çay davetine çağrılsaydı, Kılıçdaroğlu'nun tutumu aynı olmayabilirdi" görüşünü dile getiriyorlar.

HDP'nin formülü: CHP'ye Batı'da destek

Yerel seçimlerde batıda da seçime girecek olan HDP, partinin güçlü olmadığı illerde aday çıkarmama dahil birçok seçeneği seslendiriyor. Doğu-Güneydoğu'da zaten CHP'nin güçlü olmadığını, aday çıkarsa da parti oyunun bölünmeyeceğini savunan parti kaynakları, özellikle İzmir ve İstanbul'da iki partinin "güçlü adayı destekleme" yönteminin izlenebileceğine işaret ediyorlar.

- Reuters
HDP mitingindeki partililer

HDP kulislerinde bu konuda şu görüşler dile getiriliyor:

"İstanbul Büyükşehirde, İzmir'de ve hatta Ankara'da biz CHP adayını destekleyebiliriz. Bu konuda tek kriterimiz, bizi kriminalize etmeyen, demokrat kimlikli bir aday olması. Örneğin, tahmin edilenin tersine, Muharrem İnce'ye bizim seçmenimiz oy verir. Biz büyükşehirde aday çıkarmayız. Bunun karşılığında belki HDP'nin güçlü olduğu bazı ilçelerde de CHP'liler HDP adayını destekleyebilir. Mersin, İzmir, Adana'da da bu yaklaşım izlenebilir.

"Eğer AKP-MHP yerel ittifak yaparsa, CHP tek başına bu illerde zorlanabilir. CHP, İYİ Parti ile ittifak yapmak istese de bu partinin tavrı henüz net değil, CHP oylarını bölebilir. Kaldı ki CHP her yerde HDP ile ittifak yapmak zorunda da değil. İzmir, bazı Akdeniz illeri, İstanbul'da İYİ Parti'nin oylarını bölmesi durumunda zor durumda kalacağını düşünerek, bizimle tabanda ittifaka yönelebilir.

"HDP olarak her ne kadar bölgede aday çıkaracak olsak da İç Anadolu, Karadeniz, Ege ve Akdeniz'in kimi önemli illerinde aday çıkarmayarak, biz CHP adayına destek verebiliriz."

CHP: İttifak tabanda olur

HDP içinde ittifak senaryolarının ana aktörü konumundaki CHP ise genel seçimlerde olduğu gibi yerel seçimlere dönük de HDP ile temastan kaçınıyor. Bu konuda özellikle iktidar kanadındaki "PKK ile işbirliği yapıyor" algısı yaratma çabası etkili oluyor.

Bir başka endişe ise HDP sözcülerinin PKK ve Abdullah Öcalan'la ilgili kimi çıkışlarının yarattığı rahatsızlık. Bu konuda HDP Eşbaşkanı Pervin Buldan'ın, Türkiye'de yaşanan ekonomik krizi, "Abdullah Öcalan'ın tecritte tutulmasına" bağlayan sözleri en yakın örnek olarak gösteriliyor.

Genel seçimlerde İYİ Parti'ye milletvekili ödünç vererek, seçimlere katılımını sağlayan CHP'ye yöneltilen en büyük eleştirilerden biri de bir kısım seçmenin HDP'ye yönlendirildiği iddiası.

CHP'de parti üst yönetimi HDP'ye mesafeli dursa da, bazı parti kurmayları, HDP'nin şimdiye kadar parti tarafından dışlansa da seçmenin tabanda güçbirliği yaptığına dikkat çekerek, yerelde çıkacak adaylara göre ittifakın tabanda kendiliğinden şekillenebileceğini ve yerel düzeyde temaslar olabileceğini belirtiliyorlar.

  • Siyasi partilerin beyanname ve manifestolarında neler var?
  • Seçim 2018: 5 adımda bundan sonraki sürecin işleyişi
  • Devlet Bahçeli'nin Türkiye’de son 16 yılda siyasete yön veren kararları

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!