Ömer Dinçer
Ömer Dinçer 20 Mart 2017 Pazartesi, 07:53:1810:06:51 Tüm Yazıları »
Hikmet sahiplerinden ‘uluslararası ilişkiler ve diplomasi’ dersleri

 

ALMANYA ve Hollanda ile son zamanlarda yaşanan gerginlik, AB ülkelerinin Türkiye’ye karşı takındığı olumsuz tutum hakkında söylenecek çok söz var: Batılıların ikiyüzlülüğü, WASP kibri, başka milletler karşısında kendi çıkarlarından başka hiçbir beşeri ve ahlaki değeri gözetmemeleri gibi.

Ama bu, yeni ortaya çıkmış bir durum değil. İlk devletlerden beri var olan bir olgu. Bu nedenle, geçmişte uluslararası ilişkiler konusunda neler düşünülmüş, iki ülke arasındaki düşmanlıklar nasıl yönetilmiş ve ülke yöneticilerine neler tavsiye edilmiş merak ettim. Bugün size o tavsiyelerden bir demet seçtim

Ünlü Hint filozofu Beydeba, çok meşhur Kelile ve Dimne adlı eserinde şöyle diyor:

- Hiç kimsenin, başka bir çare bulabildiği halde kendisini tehlikeye atması doğru değildir. Akıllı kimse kavgayı en son çare olarak görür, bundan evvel elinden geldiğince yumuşaklık ve hile ile işe başlar. Denilmiştir ki: Zayıf ve hakir sayılan düşmanı küçümseme, özellikle çare bulabilir ve yardımcılar elde edebilir durumda ise.

- Akıllı ve asil insanlar, yaptıkları iyiliğe hiçbir karşılık aramazlar. İyiler arasında dostluk kurulması çabuk, bu dostluğun kesilmesi ağır ve güç olur. Bunun misali altın maşrapa örneğidir: Şayet bu maşrapa yarılsa veya kırılsa, bu kırılma zor, eski haline getirilmesi ise çabuk ve düzeltilmesi kolay olur. Kötüler arasındaki dostluğa gelince, kesilmesi çabuk, kurulması ise yavaş ve zor olur. Bunun da örneği, topraktan yapılan maşrapadır: Kırılması çabuk olur, en basit bir şeyle kırılır, fakat bir araya getirilip onarılması asla mümkün değildir.

İmam-ı Maverdi’nin Nasihatü’l-Mülûk adını verdiği eserinden:

- Biliniz ki, tebaanızda ve nefsinizde olan kötü ahlakla savaşmadan diğer milletlerden olan düşmanlarla savaşmanız iyi bir korunma değil aksine boşa zaman harcamaktır. Düşman saldırıya geçtiği halde, aynı düşünceyi paylaşmayan kalplerle düşmana karşı nasıl cihat yapılır?

- Akıllı kişinin, kendisi için tehlikeye atıldığı şeyin tehlikeye attığı şeyden daha yüce olduğundan emin olmadıkça hiçbir şeyi tehlikeye atmaması, savaştığında ve öldürdüğünde övülen ve sevilen üç şeyin tamamına veya çoğuna ulaşmaya ve bunların zıddı olan çirkinlikler ve ayıplardan uzak kalma görüşüne hâkim olmadıkça, savaşa atılması caiz değildir.

Ebu Mansur es-Sealibi ise Meliklerin Adabı adlı eserinde şöyle tavsiye eder:

- Delilsiz mücadeleye girişen, güçsüz güreşe atılan, silahsız savaşa katılan... Yenilse, dövülse ve öldürülse suçlu kendisidir başkası değil! Biriyle mücadele etmek, dövüşmek ya da savaşmak durumunda kalırsan onun dayanağına bak. Kendi dayanağını araştırdığın, doğruluk ve yanlışlığını düşündüğün gibi... Onun gücünü kontrol et, kendi gücünün ne olduğunu bildiğin gibi... Ve onun silahlarına iyi bak, kendi silahlarını bildiğin gibi... Eğer durumun müsait olduğunu görürsen ileri atıl! Yok müsait değilsen, elbette ki geri çekilmen, hele hele pişman olmadan önce geri çekilmen, mahvolduktan sonra “Keşke” demeden kat kat hayırlıdır.

Ebu’n Necib Şeyzeri’nin çok tanınan Nehcü’s Süluk adlı eserindeki öğüt de dikkate değer:

- Düşmanın hakkında hazırladığın tuzaktan kendini koru. Tıpkı düşmanın senin hakkında tertip ettiği tuzaklardan korunduğun gibi. Çünkü, çok kişi vardır ki, aldığı tedbirler kendisini korumasına engel olur da helake düşmesine sebep olur ve kazdığı kuyuya kendisi düşer.

Yine Beydeba yukarıda söz ettiğimiz eserinin bir başka yerinde ilginç bir benzetme yapar:

- Bu düşmanlık da iki türlüdür: Biri fil ile aslanın düşmanlığında olduğu gibi birbirine denk olanların düşmanlığıdır; nitekim bazen aslan fili, bazen de fil aslanı öldürür. Biri de o düşmanlıktır ki, taraflardan birisinin diğerine nispetle gücü açısından, benim (çakal) ile kedi ve senin (aslan) ile benim aramızdaki düşmanlık gibidir. Zira bizim aramızdaki düşmanlık sana hiç zarar vermez, onun zararı sadece bana aittir.

- Gerçekten su uzun uzadıya kaynatılsa da, bu durum, üzerine döküldüğü takdirde ateşi söndürmesine engel olmaz.

Son sözü Hz. Ali’ye bırakalım. Malik bin Eşter’e yazdığı Emirname’den:

- Düşmanın tarafından sana teklif olunan barış, Allah’ın rızasına uygun ise katiyen reddetme, zira barışta askerine istirahat, sana endişeden rahat, ülken için de selamet var.

Benim en çok ilgimi çeken tavsiye, “Düşmanın hakkında düşündüklerini yalnızken bile yüksek sesle söyleme” oldu.

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ! (0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!