Takva’nın aldığı ödülle gururlanıyorsunuz, Yaşamın Kıyısında’nın aldığı az gözüküyor. Bal’ın Altın Ayı’sını “E Türk sineması altın çağını yaşıyor, olacak o kadar” şeklinde yorumlayıp “zap” yapmaya başlıyorsunuz. Yapraklar dökülüyor, kavaklar yelleniyor. Adanalıyı ezelden beri melekler koruyor. Gönülçelen aşkının cezasını çekiyor. Dizilerle bozdum canım ailem unutma beni... Seyrettiğiniz her 10 yapımdan 6’sı yerli malı. Ama oyuncuları koruyan yasa yok. İşte bugün bu konuyu sayfaya yatırıyoruz. Üstelik sevdiğiniz oyuncuların hepsi burada, kumandanın yapamadığını yapıyoruz.

HT PAZAR / Nazenin TOKUŞOĞLU

HALUK ÜNAL
Sinema Yazarları Derneği Genel Sekreteri

Bir tarafımız bahar bahçe
ama diğer tarafımız çürüyor


* Sinema Konseyi nereden çıktı?
Şu an Avrupa’da bir Türk rüzgârı esiyor. Son sekiz yıldır her festivalden ödülle dönüyoruz. Dünyada kendi yapımlarını seyreden üçüncü ülke konumundayız. Yüzde 60 yerli dizi seyrediyoruz. Evet bu başarı, bir tarafımız bahar bahçe ama diğer tarafımız çürüyor. Mülkiyet hakkı yok. Nedir bu; sen bir dizide oynarsın, para alırsın, başka ülkede yayınlanırsa da payını alırsın.

* Bizde alınmıyor mu?
Sadece yayınlandığı kanal ve yapımcı kazanıyor. Bir tek 2004’te yürürlüğe giren 5224 sayılı yasa var. Sansürü bitiren, sinema filmlerini değerlendirme, destekleme yasası, şu 13+, 7+’ları yapan yasa. Bu kadar!.. Kültür Bakanlığı’na sunduğumuz yasa taslakları duruyor, istediğimiz hızda gitmiyor. Ama artık deniz bitti. Tüm sinema örgütleri, Sinema Konseyi adı altında toplandık. Yaklaşık 5 bin kişilik bir örgüt konseyiyiz.
* Batıda durum nasıl?
Batıda filmlerini dışarı pazarlayan kuruluşlar var, mesela Unifrance. Türkiye milliyetçi geçinir değil mi? Fransa Avrupa’nın en milliyetçisi. Amerika’nın dünyaya yaymaya çalıştığı Marshall planının bir parçası da Amerikan filmlerinin dünyada yüzde kaç oranında gösterilmesi gerektiğiydi. Fransa karşı çıktı. Devlet desteğiyle Ulusal Sinema Kurumu’nu kurdu. Amerikan filmlerine kota koydu. Fransız filmlerinin popüler olmasının en önemli nedeni bu.
* Devlet destek verirse örnek model Fransa mı olacak?
Endüstriyel bir model yaratmaya çalışıyoruz, esinlendiğimiz en başarılı örnek Fransa. Onlarla görüşme halindeyiz. Stratejik ortaklık da söz konusu. Sinema bir ülkenin dışişleridir, sen insanların kalbinin kapısını araladıktan sonra arkandan ticaret de girer, siyaset de...

NURGÜL YEŞİLÇAY-Oyuncu

Voltran’ı oluşturmak istiyoruz

Bölünerek çoğalmak tek hücreli canlılara özgü bir şeydir. Bizim gibi çok hücreli gelişmiş organizmalar yani insanlar ise birleşerek çoğalır. Büyümek ve gelişmek için birleşerek güçlenmenin gerekli olduğunu düşünüyorum. Telif hakları güvence altına alındığında bir filmi oluşturan üçüncü sac ayağı olan oyuncular da yazarlar ve yönetmenler gibi hayatları boyunca kullanılan emeklerinin karşılığını bir kereliğine değil, hayatları boyunca almış olacak. “Ne olacağım” korkusu olmadan çocukları ve torunlarıyla rahatça yaşlanabilecekler. Biz artık “Voltran’ı” oluşturmak istiyoruz.

ERKAN CAN Oyuncu

Omzum çıktı, kimseden bir şey talep etmedim

* Siz Erkan Can olarak ne istiyorsunuz?
Medeni ülkelerde olanı, hakkımızı istiyoruz. Çok bir şey istemiyoruz. Yabancı oyuncuların bu hakkı var. İki ülke ortak yapım olan filmlerde entegre sağlayamıyoruz. Yasamız olsaydı eminim ki setlerde bu kadar kaza olmazdı.
* Sizin başınıza bir şey geldi mi?
Omzum çıktı, dizim sakatlandı, çok önemli değil bunlar ama kimseden bir şey talep etmedim. Çünkü etseydim de bir yere ulaşamazdım. Amerika’dan, Avrupa’dan neyimiz eksik, ben bunu anlamıyorum.
*Mesela Takva ABD yapımı olsaydı, daha iyi ödüller alır mıydı?
Layıksan ödül alırsın ama mesela sinema pazarına girebilirdik, ödüllü filmlerimiz daha iyi iş yapardı. Şu durumdan daha kötü olmazdı.
*Oynadığınız Kapalıçarşı dizisinden Nejat İşler’in ayrılması çok konuşuldu. “Sete içkili geliyordu” dediler, “Haksızlık yapıldı” diyen oldu. Yasalar olsaydı daha mı iyi olurdu?
Nejat meselesi farklı, ne yaşanırdı bilmiyorum yasalar olsaydı. Seti aksatsaydı ceza almalıydı ama haksızlığa uğradığı ortaya çıktığında da aynı kanunlar devreye girmeliydi. Tabii bunlar varsayım. Nejat’ın içkili sete geldiği falan yoktu, ezberi hepimizden daha iyi, herkesten önce gelir, hazır olur. Yalan hepsi, kendimi ortaya koyarım. Biz haksızlıklarla mücadele etmek için buradayız.

GÜVEN KIRAÇ Oyuncu Meslek Birliği Kurucu Üyesi

Allah’ın suyuna makarna yaparım, dizi yapmam

* Türkiye’de oyunculara verilen, daha doğrusu verilmeyen haklardan dolayı mı dizilerde oynamıyorsunuz?
Sinir sistemim dayanmadı. Dedim ki Allah’ın suyuna makarna yaparım, dizi yapmam. Uzun zamandır da yapmıyorum. Ama yapıyor olsaydım da bırakıp gitmezdim. Yüzlerce insanın ekmeği elimizde. Diziler çöküyor başroller değiştiğinde. Kapalıçarşı kurtardı gibi gözükse de kan kaybetti, gün değiştirip duruyor.
*Başınıza mesleği bıraktıracak derecede kötü bir olay geldi mi?
Kimse bana bu mesleği bıraktıramaz. Kim oluyor ki dış dünya. Başıma korkunç bir şey gelmedi ama dizi yapmaya “Evet” dediğinizde başınıza geleceklerden haberdarsınız demektir. Haftada bir sinema filmi çektiğinizi düşünün, 90 dakika dizi çekmek vahşice. İnsan hakları ihlal ediliyor setlerde. Sigortasız, haftanın yedi günü, günde 16 saat çalışıyorlar. Üç yılda yüzlerce yaralı, beş şehit verdik.
*Genç oyuncular bir yere gelebilmek için katlanıyor olabilir mi?
Ne yapsınlar tabii, ne kadar çok görünürlerse o kadar iyi. Bir de ekmek meselesi var tabii. Nasıl para kazanacak? Her projeyi kabul etmek zorunda kalabilir.
* Rol aldığınız Duvara Karşı ödül aldığı zaman Türk sinemasının esamesi okunmuyordu, kaldı ki Fatih
Akın Almanya adına yarıştı. Türk yönetmen de alır mıydı aynı ödülü?
Her geçen gün daha iyi oluyoruz. Ama Fatih’in şöyle bir avantajı mevcuttu, Avrupa’da yönetmenlerin çok ciddi bir lobi desteği ve maddi kaynağı var. Kamu kuruluşun yıl boyunca filminin Avrupa’daki lobi faaliyetlerini yönetiyor. Dolayısıyla sorunun cevabı, evet sinema eşittir lobi. Türkiye’de bu Kültür Bakanlığı’nın elinde avucunda olanla yapılıyor. Şu anda Meclis’teki sandalyelerin çoğunluğunda kendi milletvekilleri oturan bir
partinin manifestosuna yakışan bir şey istiyoruz. Sinemacılar adalet ve kalkınma istiyor.

İCLAL AYDIN-Oyuncu

Alacaklıyken borçlu oldum

Bir dizi çekerken kötü çalışma koşulları içinde yedi günün en az 16 saatini sette geçiririz. Bizi hukuken koruyacak bir çalışma yasamız olmadığı için adalet arayışına girmek cesaret, sabır ve para ister. Bu mücadele genellikle yıllar sürer. Benimki dokuz yıl sürdü. Bir dizi yaptım, paramı alamadım ve kopya bir sözleşme ile adalete başvurdum. Trajikomik bir şekilde alacaklıyken borçlu konuma düştüm. Ama her kayıp bir kazanım için derstir. Sonunda ait olduğum mesleki grubum ilgilendirecek emsal bir karar çıkartmak için mücadele veriyorum. Adil bir çalışma düzeni istiyoruz. Çok mudur hakikaten bunu istemek?

JANSET-Oyuncu

Bu kez umutluyuz

İş yasası ile ilgili yapılan çalışmaların daha da ivme kazanması ve yürürlüğe girebilmesi için tüm sektörün duyarlı davranarak sendika üyesi olmaları gerekiyor. Sistemi düzeltmek istiyorsanız, önce sistemin içine gireceksiniz yoksa gerisi laf kalabalığı ve gürültü oluyor. Umutluyuz, sanıyorum bu sefer amacımıza ulaşacağız. Her şey seyre değer, aklımıza yaraşır projeler için. Bunu yaparken de emeği telef etmek değil baş tacı yapmaktır amacımız.

ZAFER ALGÖZ Oyuncu Meslek Birliği Kurucu Üyesi

Bir MÜYAP olamadık

* Set koşulları hakkında ne düşünüyordunuz?
Dizilerde olmanın tek sebebi ekonomik koşullar. Sette kuaför bir kadın vardı, iki yaşındaki çocuğuna işsiz kocası bakıyordu. Kadın günde 16 saat çalışıp, eve gidip çocuğu öpüp biraz uyuyup geri gelirdi. Sen birini böyle çalıştıramazsın ya da karşılığını vermek zorundasın. Set ortamındaki kazalar çalışma koşullarından kaynaklanıyor. İnsanlık dışı çalışma saatlerinin düzelmesi için en başta o dizilerin 90 dakika olması engellenmeli.
* Bu konsey neleri değiştirecek?
95 yıllık geçmişi olan Türk sinemasının yasası yok. Telif hakkı isteyecek bir platform yok. Çalışma koşulları, setlerde ölenler, bunların hepsi birbirine paralel, biri için adım atılsın yeter. Daha önce "Koalisyon istemiyor" bahanesi vardı, e şimdi? Sayın Başbakan’ın açılım konusunda gösterdiği cesareti sinema için de göstermesini bekliyoruz. Unutmamalı ki Amerika’nın en büyük gelir kaynağı silah, sinema ve ilaç. Biz hazırız, un var, yağ var, şeker var o zaman gelin helva yapalım.
* Müzik sektöründe telif hakkı kanunu var değil mi?
Tabii canım, bir MÜYAP olamadık biz. Onlar da başta sorun yaşadı, flüt sanatçısı "Düğünde zurna çalanla bir araya gelmem" dedi ama şimdi hepsi kazandı. Bir arkadaşımın ayakkabı dükkanı var, meslek birliğine yılda 400 lira veriyor. Havuzda toplanan para ihtiyaçlar için kullanılıyor. Tekrar yayınlarından film müziği yapan pay alıyor, oyuncu almıyor.
"Mesela Kemal Sunal filmlerinden hiç para almadı mı, bin kere yayınladılar.
Hayır. Mülk sahibi milyon liralara satıyor filmleri. “Yeşilçam’da vefasızlık” diye oyuncuları çıkarıyorlar ya bültenlere, asıl vefasızlık oynadığı filmlerden telif vermemek. Bakanlık 40 bin lira bağışlıyor, konu kapanıyor. Ama mesele çözülmüyor. Biz bu işi başlattık ama eskilerden “Tamam çocuklar yarın evraklarımı gönderiyorum” diyen bir Tarık Akan çıktı. Halbuki bizden çok onların alacağı var.
*Cem Yılmaz Yahşi Batı’yla ilgili yaptığım röportajında aynen şöyle demişti: “Yarım ekmek kaşar yemiyor bizim oyuncularımız, yerde yatmıyorlar. Çünkü ben böyle olmasını istiyorum.”
Şimdi ne demek istediğini daha iyi anladım. Hollywood’da set ortamı nasılsa Cem’in setinde de öyledir. Fida Film de iyidir insanlık konusunda. Bahsettiğim sadece oyuncunun konforu değil, figüran da sanatçının yediğini yer, 24 saat ambulans doktor bekler, tüm çalışanlar sağlık sigortası kapsamındadır, biz hiç 16 saat çalışmadık. O yüzden herkes mutlu çalışır.

BENNU YILDIRIMLAR-Oyuncu

Yabancı yapımcılar bile sömürüyor

Ülkemizin kendine özel standartları bulunmakta! Kurallar halinde açıklanmamış olsa da... Dünyanın belki de başka hiçbir ülkesinde olmayan “Özel şartlar” diyebiliriz bunlara!.. Bu kendine özgü şartların, artık bir değişime uğraması ve dünya standartlarına uygun hale getirilmesi gerekiyor. Yurtdışından gelen yapımcılar, sinema yasasının olmadığını anladığı an, hakkımızı takip edemeyeceğimiz sözleşmeleri imzalatmaya çalışıyorlar... Nasıl olsa örgütlülüğün gelişmediği bir yer olarak tanınmışız bir kere... Artık bu durumun değişmesi gerekmiyor mu? İleriye doğru değişim, hemen şimdi...

NEJAT İŞLER-Oyuncu

Her korsan Johnny Depp değildir

En çok şu korsan lafına sinir oluyorum. Herkesin aklına Johnny Depp gibi sevimli bir tip geliyor ama iş bu kadar basit değil. Bir koyup üç almanın en kolay yol olduğunu mafya kadar terör örgütleri de öğrendiler. Korsan denen, fikri mülkiyet haklarına tecavüz edilen sinema filmlerinin yasadışı çoğaltılıp sokaklarda satılması terörün finansmanında kullanılıyor artık. Üstelik silah ve uyuşturucu kaçakçılığından daha kolay. Yakalanırlarsa cezası da yok denecek kadar az. Buna korsan deyip geçiştirmek o yüzden kanıma dokunuyor. Senaryo yazarının, yönetmenin, oyuncunun haklarının gaspı bir süre sonra sinemamızın beyin gücüne, sanatçı gücüne öylesine büyük darbeler vuracak, öylesine derin yaralar açacak ki... Kalitenin giderek düştüğüne tanık olmakla kalmayacağız, tıpkı 70’li yıllarda gazino kültürünün bir anda çökmesi gibi acı bir tabloyla karşılaşacağız. Artık sinemamızın tahammülü kalmadı. Telif hakları alanında yıllardır bizlere söz verilen yasal düzenlemeler bir an önce tamamlanmalı. Yaz gelmeden Meclis’ten geçmeli...

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!