Ardahan'ın Karagöl Mahallesinde inşaat kazısı sırasında ortaya çıkarılan Rus komutanın mezarının olduğu alanın 19. yüzyılda, Rusça 'maşatlık' denilen mezarlık olduğu öğrenildi. Kars Müze Müdürü Necmettin Alp, alanda başka mezarların da olduğunu söyleyerek, Koruma Kurulu kararı çıkıncaya kadar Ardahan'daki inşaat çalışmalarını durdurduklarını belirtti. "Başka mezarlarda var"
Ardahan Karagöl Mahallesi'nde Rus general veya üst düzey bir subaya ait olduğu düşünülen cesedin bulunduğu bölgede başka mezarların da olduğunu ifade eden Müze Müdürü Necmettin Alp, "Orada başka mezarlar da var. Çünkü Karagöl Mahallesinin bulunduğu yer, 19. yüzyılda yani Rus işgali döneminde boş bir araziden ibaret bir yerdi. Bu boş arazi içerisinde Rusça 'maşatlık' denilen bir Rus mezarlığı oluşturulmuştur. Bu alanda ve bu Rus mezarlığı da bizim tabutun çıktığı 44 nolu parsel ile bu parselin etrafındaki alanlarda mevcuttur" dedi. "İnşaat çalışmaları durduruldu"
Ardahan Karagöl Mahallesi'ndeki inşaat çalışmalarını durdurduklarına dikkat çeken Kars Müze Müdürü Necmettin Alp, "Bu özellikle tabutun çıktığı bu küçük mezar odasının tescili ve etrafındaki bu diğer bazı kemik parçalarının bulunması nedeniyle, Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna detaylı bir dosya hazırlayıp gönderdik. Kurul kararı sonuçlandıktan sonra burada çalışma yapılıp yapılmayacağı ve o mezar odasının tescili konusu sonuçlandıktan sonra bu bahsettiğimiz konuları yeniden gündeme alabiliriz. Ama şuan için hem Ardahan Cumhuriyet Başsavcılığının, soruşturmayı yürüten, adli soruşturmayı yürüten Cumhuriyet Savcımızın talimatları, hem de kurul kararı çıkmadan böyle bir çalışmanın yapılması mümkün değil. Bunun için bu kurul kararının, yasa gereğince çıkacak kurul kararlarının adli takibi yapan Cumhuriyet Savcımıza da bildirildikten sonra ihtiyaç duyulursa çalışma yapacağız" diye konuştu. 'RUS GENERAL'İN TABUTUNDAN PIRLANTA KILIÇ ÇIKTI MI?
Ardahan'ın Merkez'e bağlı Karagöl İlçesi'nde bulunan cesetle ilgili tartışmalar sürüyor. 1877-1878 Osmanlı - Rus savaşında (93 Harbi) ölen Rus Tümgeneral Vasiliy Geyman'a ait olduğu düşünülen tabutun içinde pırlanta bir kılıcın da olması gerektiği yönünde Rus medyasında çıkan haberler yeni tartışma başlattı. Gazete Habertürk'ten Aykut Yılmaz'a konuşan Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri, tabutun heyet huzurunda açıldığını vurguladı. Heyetin Ardahan Cumhuriyet Başsavcısı'nın gözetiminde polis, Kültür ve Turizm Bakanlığı İl Müdürlüğü temsilcisi ve arkeologlardan oluştuğunu belirten yetkililer, tabutun Ardahan halkının gözleri önünde açıldığını söyledi. Yetkililer, "Kılıç olsaydı bunu saklamazdık. Bütün Ardahan halkı seyrederken kapak açıldı. İçinde kılıç olmadığı gibi herhangi bir taşınır kültür varlığı da bulunmadı. Böyle bir tabutun bulunmasının ardından tabii böyle şehir efsaneleri olacaktır. Bu şehir efsanelerinin önüne geçmek de mümkün değil. General olup olmadığını bilmiyoruz. Belki üst düzey bir subaydır" dedi. Yetkililer, cesedin kime ait olduğunu henüz tespit edemediklerini belirterek şöyle konuştular: "Kimliğini tespit edemediğimiz bir insanla ilgili, sanki tespit etmişiz gibi 'Bunun kılıcı da olması lazım' diyorlar. Şu anda tabutun bulunduğu alanda başka mezar odalarının olabileceği olasılığı üzerinde duruyoruz. O alanın ve mezar odasının tescil edilmesi için çalışma yapıyoruz." Tabut, başsavcının gözetiminde, Kültür ve Turizm Bakanlığı temsilcisi ve arkeologlar eşliğinde açıldı. İlginç detay! Rus General'in kıyafetleri neden çürümemişti?
Ardahan'da inşaat alanındaki kazıda bulunan ve Rusya tarihinde "Kafkasya'nın fatihi" olarak tanınan Rus Tümgeneral Vasiliy Geyman olabileceğini belirtilen Rus subayın, vücudu ile kıyafetlerinin büyük bölümünün çürümemiş olmasında hava ile temasının kesilmesinin yanı sıra mezarının ateş tuğladan yapılmasının da etkisi olduğu belirtildi. Karagöl Mahallesi'nde inşaat alanındaki kazıda bulunan, vücudu ile kıyafetlerinin büyük bölümünün çürümediği anlaşılan ve 1877-1878 Rus işgali dönemi sonrası hayatını kaybettiği düşünülen işgalci Rus subayın kimliğinin belirlenmesi amacıyla başlatılan çalışmalar sürüyor. Anadolu Ajansı'nın haberine göre, Kars Müzesine götürülerek muhafaza altına alınan cesedin Rus tarihinde "Kafkasya'nın fatihi" olarak tanınan Rus Tümgeneral Vasiliy Geyman'a ait olabileceği ancak bunun kimlik tespit çalışmalarının sonucunda netleşeceği belirtildi. Ardahan Üniversitesi (ARÜ) İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Levent Küçük, AA muhabirine yaptığı açıklamada, mezarın ortaya çıkmasının ardından yurt içi ve yurt dışından akademisyenlerle görüştüğünü belirtti. Rusya Bilimler Akademisinden Türkolog Dmitriy Vasilyev'in kendisine bir mail attığını ve haberlerde gördüğü kişinin Rus ordusunun Kafkas harekatında görevli komutanı Vasiliy Gayman olduğu ve onun Rus arşivindeki hayatını anlatan bilgileri kendileriyle paylaştığını anlatan Küçük, "Ruslar, Nisan 1877'deki Kafkas harekatında Ardahan'a girmişler. Bir yıl sonra 13 Nisan 1878'de burada mezarı olduğu değerlendirilen Vasiliy Gayman'ın burada öldüğü ve hatta kişinin ölme sebebine ise Sarıkamış'ta veya Kars'ta Rus ordusunda meydana gelen tifüs veya veba salgınının neden olduğu bilgisi de paylaşılmış." diye konuştu. Küçük, mezar ve içinden çıkan subay cesedi üzerinde yaptıkları incelemeler ile araştırmaları sonucu farklı bilgiler elde ettiklerini anlattı.  "Rus subayın kimliği DNA testleriyle belirlenecek"
 Araştırmalar sonucu mezarın tipik Ortodoks inanca göre inşa edilmiş ancak daha çok Rumların tercih ettiği bir mezar tipi olduğunu gördüklerini aktaran Küçük, sözlerini şöyle sürdürdü: "Rumlar mezarları odacık şeklinde yapıyorlar. Bunu aile mezarlığı olarak adlandırabiliyoruz. Bulunan tabutun üzerindeki haç işaretinde de haçın Ortodoks haçı olduğu, üzerindeki haçın yatay bir çizgisinin de cehennemden cennete geçişi simgelediği sanat tarihçileri tarafından paylaşılıyor. Kişi dönemin Rus Ordusunda görevli Rum asıllı bir general olabilir. Ortodoks inanca göre defnedilmiş ve Ortodoks haçı kullanılmış mezarında. Bu durum cesedi bulunan Rus subayın Vasiliy Gayman olma ihtimalini güçlendiriyor. Bu kişi eğer general rütbesine sahipse, üst düzey bir generalse, Kars'ta öldüğünü bildiğimiz Gayman olma ihtimali daha yüksek ama yine de bununla ilgili bilimsel bilgiler DNA testleriyle ortaya çıkacaktır." Ateş tuğla çürümeyi engelledi
Küçük, cesedin büyük bir kısmı ile elbiselerinin çürümemesine de değinerek, "Cesedin bozulmamış, üzerinde saç ve sakalın muhafaza edilmiş olması hem mezarın yapılış tarzı hem de havayla temas etmemiş omasıyla alakalı. Bu, 130-140 yıl önceki bir savaş. Ateş tuğladan örülmüş kubbe tarzında örülmüş bir mezar örneği." diye konuştu. Tabutun mezardan çıkarılmasında görevli Kars Müzesi personelinden bazı bilgiler elde ettiğini belirten Küçük, şu değerlendirmede bulundu: "Tabutu mezardan alan arkadaşlar, sağlamlığı konusunda herhangi bir tereddüt yaşamadıklarını ancak yarım saat sonra tahtanın havayla teması sonrası simsiyah olup küllendiğini görmüşler. Bu, hava ile temassızlığın cesedin korunmasını uzun süre sağladığını söyleyebileceğimiz bir unsur. Tabii ona ilaçlama yapılma ihtimalini de söyleyebiliriz ama cesedin tabutun içindeki durumuna bakılırsa sanki öyle bir işleme tabi tutulmamış. Ortodokslar aile mezarlıklarını genellikle böyle inşa ediyorlarmış. Cesedin hava alması ateş tuğlalarla engellenmiş. Bu da tabuttaki cesedin uzun süre korunmasını sağlamış."

Rus komutanın cesedinin dışında başka mezarlar da var

Ardahan'da bulunan ve Rus General Vasiliy Geyman'a veya üst düzey bir subaya ait olduğu düşünülen mezarın bulunduğu alanda başka mezarların da olduğu ortaya çıktı

İLGİLİ GALERİLER