Markasız tekstil ürünlerinin uygun fiyatla tüketiciyle buluştuğu zincir market uygulaması perakendecilerin yeni gözdesi oldu. Gıdadan sonra tekstilde de ‘discount’ yani indirimli mağazacılık trendi hızla yükselirken, Aziz Zapsu ve Tohum Holding’in başını çektiği bu uygulama yarattığı potansiyelle yeni yatırımcılara da göz kırpıyor. Zapsu’nun Tedi markasıyla 43, Tohum Holding’in ise Semt markasıyla 17’e ulaşan ‘discount’ tekstil mağazaları, darboğazdaki tekstil sektörünün yeni umudu mu olacak? “Türkiye’nin geleceği markada” diyenler bu yeni trendi nasıl yorumluyor? Platin işin aslını hem oyunculara hem tekstil ve perakende uzmanlarına sordu…

İndirimli segmentin pazarı büyüyor


Peki nedir bu ‘discount’ tekstil mağazacılığı? Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği (AMPD) Başkanı Nuşin Oral’a, Türkiye’nin yeni keşfettiği, Avrupa’da ise yıllardır var olan bu trendi sorduk. Oral’dan dinleyelim: “Discount-indirimli perakendecilik derken, esasen iki türden söz etmemiz gerekiyor: Bunlardan birincisi, farklı markaların çeşitli nedenlerle seri sonu, stok fazlası, gibi indirime girmiş ürünlerini birarada satışa sunan mağaza türü. Özellikle ABD’de yaygın olan bu mağazalara örnek olarak TJMaxx ve Target’i gösterebiliriz.
Konumuzla ilgili olan ikinci tür discount-indirimli mağazacılık ise, özellikle gıda alanında görmeye alışık olduğumuz discount anlayışının hazır giyimdeki paralelini oluşturuyor. Bu discount türü, özellikle Avrupa’da etkinlik gösteriyor. İngiltere’de Primark, Almanya’da Tedi ve Kodi gibi markaların öncülüğünü yaptığı bu indirim perakendeciliği, hazır giyimle birlikte ev tekstili ve aksesuar satışları da yapıyor. Pazarın büyüklüğü hakkında kesin verilere sahip değiliz; ancak dünya genelinde discount-indirimli ve lüks segmentlerin genişlemesi, ara segmentlerin daralması yönünde genel bir eğilim var. Örneğin Almanya’da 2012 yılında tüm gıda satışlarının yarısının discount marketlerde gerçekleşeceği belirtiliyor. Dolayısıyla, hazır giyimde faaliyet gösteren discount türünün de ortalamanın üstünde bir genişleme kaydettiği söylenebilir. Discount-indirimli perakendecilikte başı çeken ülkeleri ABD ve Almanya, Fransa ve İngiltere olarak sıralamak mümkün. Sözünü ettiğimiz discount-indirimli perakendeciliğin öncülerinden olan Primark, Tedi ve Kodi’nin geçmişine baktığımızda, faaliyetlerinin 1970’lere değin uzandığını görüyoruz. Ancak esas olarak bu firmaların, 1990’lı yıllarla birlikte büyük genişlemeler gösterdikleri dikkat çekiyor. Bu da, discount perakendeciliğin dünya genelindeki yükselişiyle paralel bir süreç.”

Markasız alışverişi teşvik etmiyor!


Nuşin Oral’a göre bu mağazaların organize perakende mağazaları olarak görülmesi gerekiyor. Gıda perakendesi alanında yaşanan discount açılımının bir benzerinin hazır giyim perakendesi alanında da yaşandığını ifade eden Oral, “Şüphesiz bu tespit, discount-indirimli hazır giyimin gıda alanındakine benzer bir pazar payına ulaşacağı anlamına gelmiyor; pazar payının ve büyüklüğünün ne olacağını hep birlikte göreceğiz” diyerek bu konudaki çekincesini ortaya koyuyor. Oral, “Türkiye’de hazır giyim perakendeciliği alanında outletleri ve son dönemde çeşitli markaların seri sonlarını biraraya getiren discount satıcılarını görmüştük. Giyim perakendesi alanında güçlü bir alt yapısı olan Türkiye’nin, bu son tür discount-indirimli hazır giyimcilere de alan tanıyacağını öngörüyoruz” diye konuşuyor.
Peki bu model markasız alışverişi teşvik ediyor mu? Oral’a göre discount hazır giyim mağazacılığı markasız alışverişi teşvik ettiği tespiti doğru değil. Neden mi? Nuşin Oral, gerekçesini şöyle açıklıyor: “Olayı bir tüketici segmenti meselesi olarak ele almak daha doğru. Bu mağazalardan alışveriş yapan tüketicinin zaten marka kaygısı olmayan bir kesim olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla, markalı alışveriş yapanların markasız tüketime kayması gibi bir durum, gerçeği yansıtmıyor. Kaldı ki, bu yeni mağazaların hedefindeki tüketiciler, özellikle de Türkiye söz konusu olduğunda, şu ana kadar geleneksel satış kanallarından yani açık pazar, tuhafiye gibi yerlerden alışveriş yapıyorlardı. Organize perakendeye mensup bu yeni zincirlerle birlikte, geleneksel kanallardan satış yapan tüketicilerin de organize perakendeye kazandırılmış olacakları söylenebilir. Bu da, toplam marka bilincini arttıran bir etki yapacaktır.”

Tedi’yi de BİM gibi büyütecek


İndirimli tekstil mağazacılığının oyuncularından tanımadan hemen önce, Türkiye’nin ‘indirimli’ mağazacılıkla tanışma hikayesini kısaca hatırlatalım. Cüneyd Zapsu ve ağabeyi Aziz Zapsu'nun 1995'te kurdukları 'ucuzluk marketleri zinciri' BİM, sadece perakende sektörü açısından değil ‘indirimli mağazacılık’ anlayışı açısından da bir dönüm noktasıydı. BİM’in önlenemeyen yükselişi, birçok yatırımcıya da referans oldu. 2003 Temmuz'da BİM'in kurucusu kardeşlerden Cüneyd Zapsu ve Azizler Holding, BİM Marketler Zinciri yönetiminden çekildi. Aziz Zapsu yönetim kurulu başkanlığı ve CEO'luk görevini ise 2005'te bıraktı. Bu görevlere yüzde 26.49 payla şirketin ana hissedarı durumuna gelen Mustafa Latif Topbaş getirildi. Ama bu yönetim değişikliği bile BİM’in büyüme hızını hiç kesmedi.
2005’te yapılan açıklamada BİM’de kalan hissesinin yüzde 1’in bile altında olduğu duyurulan Aziz Zapsu bu kez ‘Tedi’ ile ‘discount’ mağazacılığa hızlı bir giriş yaptığını görüyoruz. BİM mağazalarının eski Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Zapsu, kurduğu 'Tedi Discount Tekstil Mağazacılık' ile BİM'deki 'ucuz gıda perakendesi' modelini tekstile taşımakla kalmadı, kadın, erkek, bebek, çocuk, spor giyim, iç giyim, aksesuar ve kozmetik alanında ucuz tekstil ürünlerinin tüketiciyle buluşturdu. 15 Haziran 2007'de kurulan Tedi  Marketler, şu ana kadar İstanbul’un Anadolu ve Avrupa yakasında toplam 43 mağazaya ulaştı bile. Tedi'nin ortakları arasında Texinvest Holding, Moon Capital, Turkey HDR Investors bulunuyor. 7.8 milyon YTL sermayeli Tedi’de 3.95 YTL’ye tişört, 7.5 YTL’ye çarşaf, 9.90 YTL’ye erkek satılıyor.
Tedi'nin Yönetim Kurulu Başkanlığı'nı ise Zapsu’nun üstlendiğini de dip not olarak eklemekte fayda var. Sektördeki oyunculara göre sadece bu isim bile Tedi’nin tıpkı BİM gibi hızla büyüyeceğinin en büyük göstergesi…

‘Salı Pazarı gibi’ dedim pot kırdım!


Discount tekstil mağazacılığındaki bir başka oyuncu ise Tohum Holding tarafından kurulan Semt Tekstil Marketleri. Kumaş ticareti ve Sarmaşık adında çok katlı mağazacılık uygulamaları olan Tohum Holding’in discount tekstil pazarına girmesi tıpkı rakibi Tedi gibi geçtiğimiz yılın Haziran ayında başlıyor. Bugüne kadar 17 mağazaya ulaşan Semt’e hem İstanbul içinden hem de İstanbul dışından çok sayıda ‘Bayiniz olalım’ teklifi geliyor. Semt Tekstil Marketleri Genel Müdürü Yılmaz Yaman, “Eğer bayilik verirsek, yani arada bir aracı olursa, bu kadar ucuz fiyatlarla çıkamayız. Sonuçta biz üreticiden direkt tüketiciye ulaştırdığımız için kaliteli ürünü bu kadar ucuza mal ediyoruz” diye konuşuyor.
“Yani Kadıköy’deki Salı pazarını herkesin semtine taşıyorsunuz değil mi” diye bir cümle kuracak oluyorum, Yılmaz Yaman şaşkınlıkla “Salı pazarı mı? Biz ona mağaza kalitesinde pazar fiyatı diyoruz” diyerek beni ‘düzeltiyor.’ Kırdığım potun ardından Yaman, uzun uzadıya ‘discount tekstil mağazacılığı’nın ne olduğunu anlatıyor. ‘Dersimi almış’ bir şekilde ‘Hedef ne?’ diye soruyorum. Yıl sonuna kadar ‘İyi giyin, az öde’ sloganıyla 30 mağazaya ulaşmayı hedeflediklerini belirten Yaman, “Üç sene içinde 100 mağaza açmayı öngörüyoruz” diye konuşuyor. Ortalama 200 metrekarelik mağazalarda dönüşümlü olarak 500 çeşit ürünü satışa sunduklarını ifade eden Yaman, 50 YTL ve üzerine 4 taksit yaptıklarını, mağazalara gelen müşterilerin ise en çok tişört, pantolon ve gömlek satın aldığını anlatıyor. Semt Tekstil Marketleri’nde en çok satılan ürünlerden biri de fiyatı 1 YTL olan çorap. Yaman, ‘Mağazaya gelen müşteriler para üstü yerine çorap alıyor” diyor. Hala marketten para üstü olarak sakız alanlara duyurulur!


İç piyasadaki durgunluk bu trendi yarattı

Aynur Bektaş TGSD eski Başkanı

“Üzerinde hiçbir marka olmadan tekstil ve hazır giyim ürünleri satan mağazalar zincir olarak ülkemizde de açılmaya başlandı. Outlet ve düşük fiyatlı markaların dışında, her iki türün de altında fiyatlarla satış yapan bu mağaza zincirlerinin iç piyasadaki durgunluğun paralelinde bir gelişme göstereceğini düşünüyorum. 2001 krizinden sonra gıda ağırlıklı perakende alanında başarılı örnekler çıkmıştı, iç piyasada yaşanmakta olan durgunlukta da belki böyle bir sonucu olacak. Sektörün yoğun marka ve koleksiyon yatırımı yaptığı bir zamanda basic ürünleri çok ucuza satan zincirlerin olması ilk başta bir tezat gibi görünse de, Türkiye perakende pazarının büyüklüğü dolayısıyla farklı müşteri kitlesine hitap eden birden fazla marka ve eğilimin aynı anda ve yan yana olması bir tezat değildir. Bu konuda piyasa aklı sonuçta belirleyici olacaktır, karlılık yakalandıkça faaliyetler devam edecektir. Discount tekstil mağazacılığı konusunda az sayıda zincir mağazanın olacağını düşünüyorum, çok niş bir pazar, çünkü hemen üstünde düşük fiyatlı markalar var.”


Ürün geliştirip etkin yönetilen başarılı olur

Nuşin Oral AMPD Başkanı

Türkiye’de son yıllarda organize perakendenin tüm unsurlarıyla birlikte yükselişe geçtiğini görüyoruz. Dolayısıyla, discount-indirimli hazır giyim mağazacılığının da bu tabloda uygun bir yer almasını bekliyoruz. Organize perakendenin her alanında olduğu gibi, bu alanında da etkin yönetim esaslarının uygulanması başarıyı getirecektir. Özellikle discount-indirimli satışlar söz konusu olduğunda tedarik yönetimi, stok ve maliyet yönetimi, fiyat optimizasyonu ve verimlilik çok büyük önem taşıyor. Bu esasları yerine getirenler, bu alanın hedefini doğru algılayanlar başarılı olacak; hatta özel markalı ürün üretme, segment genişletme vb. yollarla genişlemeleri ve ölçek büyütmeleri de söz konusu olacak. 

 

 Aylin LÖLE/Platin dergisi

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(9)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!