Abdurrahman YILDIRIM / HT EKONOMİ


Avrupa Merkez Bankası ECB faizi değiştirmedi ama basın toplantısında Başkan Mario Draghi parasal genişleme konusunda "gerekirse haziranda harekete geçeriz" dedi. Bu söz risk iştahını destekledi, euronun dolar karşısında dalgalanmasına ve ardından değer kaybına yol açtı. Euro dolar paritesi 1.3992'den 1.3743'e kadar düştü.
-Gelişmekte olan piyasalar yüzde 0.50 gibi düşük bir oranda prim yaparken, gelişmiş piyasaları yüzde -0.35 değer kaybetti. İstanbul Borsası da yüzde 1.50'ye ulaşan primi ile pozitif ayrışmasını sürdürdü denilebilir.
-Ancak asıl piyasa etkisini faiz ve kurda yaşadık. Yarım euro ve yarım dolardan oluşan döviz sepeti 2.5105'ten 2.4674'e indi ve yüzde 1.71 düştü. Her iki para birimi TL karşısında bu yılın en düşüğüne geriledi. Döviz sepetinin gerilemesi 28 Mart'a göre yüzde 5.08'e ve 27 Ocak'a göre yüzde 12.84'e ulaştı.
-İki yıl vadeli gösterge tahvil faizi de 8 Mayıs'ta yüzde 8.78'e inerek 17 Aralık seviyesini gördü. Bono piyasasında 2 yıllık faizin 10 yıllığın altına gelmesi ise kısa vadeli risklerin azaldığının ve normale dönüldüğünün işareti. Ocaktan 2 Mayıs'a kadar 2 yıllık tahvil faizi 10 yıllık tahvilin üzerinde seyrediyordu. Hazine faizi seçim öncesine göre 1.64 geriledi. Faizler arasında en çok gerileyen ise Hazine faizi oldu.
-Merkez Bankası tarafından izlenen mevduat ve kredi faizleri ilginç sonuçlar ortaya koydu. Bitişikte Merkez Bankası'nın şok faiz artırım öncesi, seçim öncesi ve 2 Mayıs itibariyle çeşitli faizlerin oranları yer alıyor. Bankalar mevduat faizleri arasında en çok indirimi 1 yıllık ve 3 aylıkta yaptı. 1 yıllık 1.26, 3 aylık 1.08 puan düşürüldü. En yüksek faiz yüzde 10.84 ile 6 aylık mevduata veriliyor. Mevduat faizlerine ortalama olarak bakıldığında yapılan indirim yüzde 0.79 düzeyinde.
-Düşmekte olan faizlerden mevduat yapmak cazip olabilir. Yüksek faiz bir yerden yakalanıyor. Ancak TL mevduat ilgi çekmiyor. Yine yukarıda Türkiye'de yerleşiklerin tasarrufları yer alıyor. TL mevduatta 4 ayda yüzde 2 azalma meydana geldi. Halbuki faiz geliri konulduğunda daha da artması gerekirdi. Buna karşılık döviz mevduatı artıyor. Bu nedenle döviz mevduatı yılbaşındaki 125 milyar dolardan 2 Mayıs'ta 141 milyar dolara çıktı.
-Kredi faizlerinde ise net bir ayrım söz konusu. Bankalar tüketici kredisi yerine ticari kredi vermeyi tercih ediyor. Faizler buna uygun düzenlenmiş. Tüketici kredilerindeki ortalama düşüş yüzde 0.28 puan. Buna karşılık kredili mevduat hesabı hariç yani gerçek ticari kredilerin faizi 1.58 puan aşağı çekilmiş. Bu bir ayda oldu.
Ticari kredi faizleri ile mevduat faizleri arasındaki makas da ilk kez birbirine 2.24 puan kadar yakınlaştı. Bu bize ticari kredi kullanımının cazip olabileceğini ama tüketici kredilerinin pahalı olduğunu gösteriyor. Bir de düşen faiz ortamında en yüksek oranlı mevduata yatırım yapmak, nispeten yüksek faizden parayı bağlamak anlamına geliyor.

Faizde toplu indirim

Faiz oranları seçim sonrasında hızlı sayılabilecek bir iniş eğiliminde. Merkez Bankası fonlama faizi 0.28 aşağı çekerken bankalar da tüketici kredi faizlerini ortalama aynı oranda düşürdü. Mevduat faizleri sık sık değiştiriliyor. 3 ay artık bankalar için pek cazip değil, bunun yerine 6 aylıklar ön planda. Bu nedenle yüzde 10.84 ile en yüksek faiz 6 aylık mevduata veriliyor. 3 aylıkların faizi ise yüzde 10.59'da ve altı aylığa göre indirimi iki katı düzeyinde.

Yabancılar nisanda alımdaydı

Yabancıların Türkiye portföyü nisanda 122 milyar dolara yükseldi. Mart ayına göre 8 milyar dolarlık artışın büyük kısmı piyasalardaki fiyatların atmasından kaynaklandı. Ama Merkez Bankası verilerine göre de yerel seçimlerden siyasi belirsizliği azaltıcı yönde sonuçlar çıkmasının etkisiyle yabancılar nisan ayında net olarak hem hisse senedinde hem de tahvil tarafında alımdaydılar. Hisse senetlerinde 433 milyon dolarlık net alım yaptıkları açıklandı. Tahvilde de nisan ayının ilk haftası yüklü alım yaptıktan sonra satışa geçtiler. Ama bu satışları alımlarının altında kaldı.

Tasarruflar zor artıyor

Türkiye'de tasarruf oranları milli gelirin yüzde 12'sine kadar geriledi. Tasarrufları artırmak amacıyla iç tüketime, kredi kullanımlarına sınırlamalar getirildi. Faiz oranları artırıldı. Bu arada bireysel emeklilik sistemine de katılımcıların yatırdıkları her 100 TL'ye karşı devletin 25 TL katkı yapması kararlaştırıldı. 2013, bu konuda ilk uygulama yılıydı. BES fonları 20 milyar liradan 26 milyar liraya çıktı. Bu artış bu yıl da sürüyor. Nisan sonunda bireysel emeklilikte toplanan fon miktarı 29.6 milyar liraya yükseldi ve 4 ayda yüzde 13 büyüdü. Bu anlamda tasarruflar en çok bireysel emeklilik üzerinden büyüdü. İkini yüksek oranlı artış ise döviz mevduatında yaşandı. Döviz mevduatı dolar bazında 4 ayda 15 milyar dolar ve yüzde 12.5 artış kaydetti. Yekleşiklerin toplam tasarrufu ise yüzde 2.3 ile sınırlı artış kaydetti.

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!